دارد :
« هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ . . . » *
« 6 » زيرا ، هدايتي كه در اين آيهء شريفه ذكر شده به معناى روشن ساختن راه وجملهء ليظهره على الدين كله اشاره به برخى از هدفهاى بعثت پيامبر است وعبارت : بظهور الفلج در سخن امام نيز به همين معنا مىباشد وفلج به ضمّ فاء وسكون لام به معناى پيروزى وبا ضمّ لام به معناى شاعر وسخنران نيز جايز است .
( 40468 - 40443 )
فبلّغ الرسالة . . . ،
اين جمله اشاره است به اين كه پيامبر أكرم امانت الهى را كه عبارت از وحى بود ، به حق ادا فرمود ، ومنظور از صدعه بالرّساله روشن وآشكارا ساختن ماموريت رسالت مىباشد ودر گذشته « 7 » معلوم شد كه أصل صدع به معناى شقّ وجدا كردن است كه گويا پيامبر ( ص ) با اظهار نبوّت ورسالت خود ، شق عصاي مشركان كرده وجمع شرور آنان را پراكنده ومتفرّق ساخته است ، ومعناى حمله على الحجّه ، دعوت جامعه ومجذوب ساختن آنها براي گام نهادن در راه روشن خدا وشريعت اوست ، واين دعوت براي آنان كه أهل تعقّل واستدلالند همراه با حكمت وموعظهء نيكو ومجادلهء به نحو أحسن است امّا براي كساني كه به استدلال توجّهى ندارند با جنگ وشمشير توأم خواهد بود ، ومنظور از بپا داشتن پرچمهاى هدايت ، نشان دادن دليلها مىباشد كه عبارت است از معجزهها وكليهء قوانين ديني ومنار الضياء نيز به معناى دليلهاى روشن است وواژههاى محّجه ، أعلام ومنار ، به عنوان استعاره به كار رفته ودو كلمهء صادعا ودالّا حال ومنصوب وكلمههاى امراس وعرى استعاره از دين وايمان است كه بر آن چنگ مىزنند وبه آن متمسّك مىشوند وواژههاى متانه ووثاقه ترشيحهاى اين استعارهاند .
هامش
( 6 ) سوره توبه ( 9 ) قسمتى از آية ( 32 ) ، يعنى : خداوند ، پيامبرش را با هدايت وآيين راستين فرستاد ، تا وى را بر تمام أديان غلبه دهد .
( 7 ) صفحه 169 - ضمن شرح خطبه 222 .