23 بيان داشتيم كه أمير المؤمنين ( ع ) صفت بزرگ بودن به دو معناى اوّل در هر كدام از آنها را ، شايستهء ذات أقدس احديت ندانست اما در دو صفت أخير معناى سوّمى از آنها را براي حضرتش اثبات كرد كه عبارت از بزرگى مقام وعظمت جلال وى باشد .
واما نصب دو كلمهء شأنا وسلطانا به واسطهء تميز بودن است ومعناى عبارت چنين است شأن ومقام أو ، بالاست وحاكميت وتسلّطش با عظمت است أو سرچشمهء مقام هر صاحب مقام وسرانجام سلطنت هر صاحب قدرتى است بالاتر از رتبهء أو ، وعظيمتر از حكومت وى وجود ندارد ، جز أو خدايى نيست ، أو بزرگ مقام ، بلند مرتبه ، صاحب كبريايى ، عظمت وجلال است .
( 40442 - 40422 ) امام ( ع ) پس از حمد خداوند وستايش وى ، به آنچه شايسته اوست ، سخن خود را با گواهى بر بندگى پيامبر ( ص ) تكميل كرد ، بندگى كه مبدأ كمال علمي ونظري براي نفس انساني است ، وسپس ويژگيهايى را براي آن حضرت بر شمرده است كه هر كدام منشأ كمال در جهت عمل است ، أو برگزيدهء خدا وامين وحى وپسنديدهء اوست ونيز به رسالت پيامبر ودلايل وحجتهاى محكمى كه با خود آورده اشاره فرموده است ومنظور از اين حجّتها ممكن است يا خصوص معجزات باشد ويا امرى عمومىتر يعنى آنچه از طرف خدا بر مردم اتمام حجتي باشد كه در قيامت نگويند اگر براي ما پيامبرى فرستاده بودى تو را أطاعت مىكرديم ، وبه اين معنى تمام راههاى فروع دين وادلّهء احكام آن را فرا مىگيرد ومعناى وجوب حجّتها ، دليلهايى است كه پذيرش آنها براي مردم حتمي وعمل طبق آن ، لازم بوده است . وظهور الفلح : پيروزى آشكار بر بقيّه أديان وغلبه يافتن بر أهل آن ، چه كساني كه براي خدا شريك قايل بودند وچه آنان كه وجود خدا را منكراند . وايضاح المنهج : پيامبر اسلام راه خدا وشريعت وى را واضح وروشن مىكند ، چنان كه قرآن به اين معنى اشاره
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 233
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٢٣٣