شايسته آن است ، ونور آن بيدارى ، آن حالتي است كه به سبب اين استعداد بر دلها افاضه مىشود . وبيدارى چشمها وگوشها كه در سخن امام آورده شده به اين گونه حاصل مىشود كه سخنان سودمند را بشنوند وحوادثى را كه واقع مىشود ، با ديدهء عبرت ببينند واز اين راه بر كمالات نفساني خويش بيافزايند ، ونورهاى بيدارى در چشمها وگوشها عبارت از نورانيّت معنوي روشندليهايى است كه در پى آن بينايى وشنوايى عبرت آميز براي انسان حاصل مىشود .
( 52759 - 52728 ) پس از بيانات فوق امام ( ع ) به وصف ديگر اولياى خدا وأهل ذكر پرداخته است كه آنان با تذكر أيام اللَّه يعنى روزهايى كه در تاريخ منشأ حوادث عظيمى بوده ، مردم را به عبرت گرفتن وأدار مىكند ، ومعلوم است كه ذكر أيام اللَّه كناية از شدايد وسختيهايى است كه بر ملتهاى گذشته واقع شده وچون بيشتر آن شدتها در چنين روزهاى با عظمتي رخ داده است از باب مجاز توجه به أيام اللَّه را يادآورى فرموده است يعنى نام محل را ذكر وارادهء حالّ كرده است ، ومقصود از مقام خدا ، عظمت وجلال اوست كه انگيزهء خوف از وى مىباشد .
أمير المؤمنين ( ع ) أهل ذكر را به كساني تشبيه كرده است كه در بيابانها راه را به مردم نشان مىدهند زيرا ايشان نيز انسانها را به سوى حقيقت كه خداست راهنمايى مىكنند ، وهمچنان كه نشان دهندگان راه ، مردمى را كه راه درست را گرفته ومىروند ، مىستايند وبه آنان مژدهء رسيدن به مقصد مىدهند وكساني را كه از جادّهء مستقيم به طرف چپ يا راست انحراف يابند توجّه داده از گم گشتگى وسردرگمى مىترسانند ، أهل ذكر واولياى خدا نيز روندگان راه مستقيم هدايت وطريق الهى را مىستايند وبه آنها مژده وبشارت رستگارى ونجات از بدبختيها مىدهند ، ودر مقابل ، كساني را كه از راه حق منحرف شوند يعنى راه افراط يا تفريط را پيش گيرند ، نكوهش كرده وايشان را از هلاكت ابدى بر حذر مىدارند .
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 130
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص١٣٠