درماندگى از غير خود يارى ومدد نجسته است ، زيرا استعانت از غير ، نشانه محدود بودن توانايى ومستلزم جسميّت است .
( 47472 - 47464 ) امام ( ع ) پس از آن كه خداوند را از آنچه سزاوار أو نيست تنزيه ، وبه آنچه شايسته اوست توصيف مىكند به تقوا وپرهيزگارى سفارش مىكند وبه بيان فضيلتها وآثار نيكوى آن مىپردازد ، واژه زمام را براي تقوا استعاره فرموده است .
زيرا پرهيزگارى مانند زمامى كه بر ناقة است انسان را به راه حقّ مىكشاند وأو را از گرايش به سوى باطل باز مىدارد ، ومراد از اين كه تقوا قوام است اين است كه بنده را سالك راه خدا مىگرداند وأو را در اين راه مقيم وپايبند مىسازد ، ودر اين جا قوام كه مصدر است جانشين مقيم كه اسم فاعل است شده است .
( 47477 - 47473 )
فرموده است : فتمسّكوا بوثائقها .
يعنى به رشتههاى محكم آن چنگ زنيد ، واينها همان عبادتهايى است كه از اجزاى تقوا به شمار است وتمسّك به آنها عبارت از مداومت ومواظبت بر اين اعمال است ، معناى واعتصموا بحقائقها اين است كه اين عبادتها را براي خداوند .
خالص گردانيد واز شايبه ريا ونفاق پاكيزه سازيد ، زيرا خلوص در عبادت تنها طريقه رستگارى وراه رهايى از عذاب الهى است .
( 47491 - 47478 )
فرموده است : تؤل بكم .
فعل تؤل مجزوم است زيرا در جواب فعل تمسّكوا واعتصموا آمده است ، منظور از أكنان الدّعة جاهايى است كه از آلام حسّى وعقلي خالى وبر كنار باشد واين محلّها همان غرفههاى بهشت ومنازل آن است ومراد از أوطان السّعة نيز همينهاست ، زيرا با در نظر گرفتن تنگناى قفس تن ، وخانههاى تنگ آتشين ، غرفههاى بهشت منزلگاههايى پر وسعت وفراخ ، وپناهگاههايى امن واستوار از عذاب ، وسراهاى آبرو وعزّت در جوار رحمت پروردگار است .
( 47542 - 47492 )
فرموده است : في يوم .
جار ومجرور مذكور متعلّق به تؤل مىباشد ، ومنظور از آن روز رستاخيز