( 46727 - 46720 ) 13 - كوشش أو در شب سپاسگزارى از خداست ، به مناسبت آنچه در روز ، روزى أو كرده وبر آنچه أو را از آن محروم داشته است ، همچنين سعى أو در روز اداى ذكر الهى است ، تا خدا هم أو را ياد كند وكمالات نفساني وبدني را روزى أو گرداند ، چنان كه فرموده است : « فاذكروني أذكركم واشكروا لي ولا تكفرون » .
( 46745 - 46728 )
14 - يبيت حذرا ويصبح فرحا . . . تا الرّحمة .
اين گفتار هر چه را پرهيزگار از آن بيمناك وبر حذر است ، وهمچنين آنچه را بدان خرسند است توضيح مىدهد ومقصود آن حضرت اين نيست كه شب أو به بيم از غفلت ، وروز أو به خشنود بودن اختصاص دارد ، بلكه اين سخن شبيه اين است كه مىگوييم : فلانى شب را با بيم وروز را با شادى آغاز كرد ، همچنين در آن جا كه به شكر پرهيزگاران در شب ، وذكر آنها در روز اشاره فرموده منظور آن بزرگوار اختصاص آنها در اين أوقات نيست .
( 46756 - 46746 )
15 - فرموده است : إن استصعبت . . . تا تحبّ .
اين سخن در باره مقاومت مسلمان پرهيزگار است كه هنگامى كه نفس امّاره كار را بر أو دشوار مىسازد در برابر أو پايدارى مىكند ، وآن را بر خلاف آنچه ميل دارد مجبور مىسازد ، وبه خواستهها وتمايلات آن اعتنا نمىكند .
( 46766 - 46757 ) 16 - روشنى چشم وشادى دل خود را در چيزهايى مىداند كه از ميان رفتنى نبوده ، ودر زمره كمالات نفساني پايدار باشد ، مانند دانش وحكمت وصفات برجسته اخلاقى كه همگى متضمن لذات باقي وسعادت دائمي است . اصطلاح قرّة عينه ( روشنى چشمش ) كناية از خوشى وشادمانى اوست ، زيرا مستلزم اين است كه با ديدن آنچه مطلوب اوست چشمش بدان قرار وآرام گيرد ، واز آنچه رفتنى وناپايدار است چشم پوشد وزهد اختيار كند .
( 46772 - 46767 ) 17 - بردبارى را با دانش در آميخته است ، پس نادان نيست تا سبكسرى كند ، همچنين گفتار را با كردار قرين ساخته است در نتيجة آنچه را نمىكند