وَالْإِنْسِ أَ لَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آياتِي
« 1 » » أو را سپاس گزارده است براي اين كه غرض از فرستادن پيامبران اين است كه پردههايى را كه دنيا در جلو چشم انسان انداخته وأو را از زندگى جاويد آخرت كه براي آن آفريده شدهاند بىخبر ساخته است از ميان بردارند ، وبا هشدار دادن وبر حذر داشتن آنها از زيانهاى دنيا وعواقب خود ، وآوردن مثلهاى مناسب چنان كه در قرآن كريم آمده است :
« إِنَّما مَثَلُ الْحَياةِ الدُّنْيا كَماءٍ أَنْزَلْناهُ
« 2 » » ومانند اينها مردم را به راه حقّ بكشانند ، وبه عيوب خود بينا گردانند وعبرتهايى را كه در گردش روزگار وحوادث ناگهانى آن وجود دارد مانند تندرستى وبيمارى به آنها گوشزد كنند ، وبه حلال وحرام وموجبات ابتلاى به آن دانا سازند ، واژه حلالها به كلمه تصرّف ( دگرگونى ) عطف شده ونيز ممكن است أسقامها معطوف آن باشد ، زيرا حلال وحرام هم از دگرگونيها وتحوّلات روزگار است ، به دليل اين كه بسيارى از چيزها براي امّت پيامبرى حرام شده در حالي كه براي پيامبر پيش از أو حلال بوده وبالعكس واين امر بدين سبب است كه حلال وحرام تابع مصالح جامعه وبه مقتضاى زمان وأحوال مردمان است ، ومراد از تصرفات دنيا نيز همين گونه تغييرها ودگرگونيهاست .
( 39673 - 39658 )
فرموده است : وما أعدّ اللّه .
اين جمله يا به كلمه معتبر ويا به واژه عيوبها عطف شده ومعناى آن اين است : تا پيامبران مردم را به آنچه خداوند براي فرمانبرداران وسركشان . . . آماده فرموده آگاه گردانند .
( 39680 - 39674 )
فرموده است : أحمده إلى نفسه كما استحمد إلى خلقه .
يعنى : خداوند را از نظر كميّت وكيفيّت به گونهاى مىستايم كه خود از
هامش
( 1 ) سوره أنعام ( 6 ) آية ( 130 ) يعنى : اى گروه جنّ وانس آيا پيامبرانى از شما به سويتان نيامدند كه آيات مرا بر شما بخوانند .
( 2 ) سوره يونس ( 10 ) آية ( 24 ) يعنى : زندگانى دنيا مانند آبى است كه از آسمان فرو مىفرستيم .