تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 581

مساهمون:

ص٥٨١
است ، يعنى در آن هيچ عيبى وشبهه‌اى نبوده وبراي ترك كننده‌اش عذرى نيست ، اين كه حرمت فرد مسلمان را بر هر چه محترم است برترى داده ، مستند به حديث پيامبر أكرم ( ص ) است كه بدين عبارت مىباشد : « حرمة المسلم فوق كلّ حرمة دمه وعرضه وماله » يعنى : حرمت جان وآبرو ومال مسلمان از هر حرمتي بالاتر است . در باره اين كه أمير مؤمنان ( ع ) فرموده است : خداوند حقوق مسلمانان را به وسيله اخلاص وتوحيد به يكديگر پيوند داده است ، مراد اين است كه خداوند اخلاص وتوحيد را به هم مربوط ساخته وبر خدا پرستان با اخلاص حفظ حقوق مسلمانان ورعايت جانب آنان را واجب گردانيده ومحافظت حقوق مسلمانان را با توحيد خود قرين ساخته ، تا آن حدّ كه در فضيلت با آن برابر گرديده است . پس از اين امام ( ع ) مسلمان راستين وبرخى از صفات شايسته أو را معرّفى مىكند ، كه وى كسى است كه مسلمانان از دست وزبانش أيمن وآسوده باشند مگر اين كه دست وزبانش ، به حق ، سبب آزار مسلمانى شود وآنچه آن حضرت در اين باره فرموده نيز عين حديث نبوي است . ( 35665 - 35604 )

فرموده است : لا يحلّ أذى المسلم الّا بما يجب .

اين سخن كه آزار مسلمان جز در جايى كه خدا واجب فرموده روا نيست مانند گفتار پيش آن حضرت است كه فرمود : . . . إلّا بالحقّ ، واستثناى إلّا بما يجب در اين جمله براي تأكيد آن است ، پس از اين سخنان به مرگى كه همگان را بطور عموم فرا مىگيرد وهر كسى را به گونه‌اى خاصّ دامنگير مىشود ، هشدار مىدهد ، يعنى آن چيزى كه هيچ كس از آن رهايى ندارد مردن است ، وبا اين كه همه جانداران در گرو آنند وميان آنان عموميّت دارد با اين حال هر كس را مرگى خاصّ خود اوست وويژگى وچگونگى آن با مرگ ديگران تفاوت دارد ، اين كه آن حضرت دستور مىدهد كه به سوى آن بشتابند وبر آن مبادرت وپيشدستى