پيوند خويشاوندى بريده ، واز اسلام جدايى حاصل مىشود ، تندرست از آن بيمار وكوچ كننده از آن مقيم است . »
[ شرح ]
( 30183 - 30143 ) امام ( ع ) خطبه خود را با استعانت از پروردگار متعال بر آنچه موجب دفع شيطان وطرد آن مىگردد آغاز فرموده است واينها همان عبادات واعمال شايسته است كه باعث راندن ودور شدن شيطان وسركوب آن مىشود ، همچنين امام ( ع ) از دامها ونيرنگهاى شيطان از خداوند درخواست ايمنى كرده است ، دامها ونيرنگهاى شيطان شهوات ولذّات دنياست ، واژه حبائل را كه به معناى دامهاى صيّادان است از جهت مشابهتى كه با شهوات ولذّات فريبنده دنيا دارد ، براي آنها استعاره آورده است ، زيرا هر دو مايه از دست رفتن ايمنى ودچار شدن به عذاب وسختى است .
از جمله ألقاب پيامبر أكرم ( ص ) كه بدان ستوده مىشود اين است كه نجيب خداوند است يعنى برگزيده اوست ، ودر اين جا نجيّه ( سخنگوى أو ) نيز روايت شده است ، وصفوته يعنى بنده ناب وخالص اوست ، لا يوازى فضله يعنى برترى أو را هيچ كس دارا نيست ، چون كمالاتش در دو نيروى نظري وعملي اوست كه براي هيچ آفريدهاى حاصل نمىشود ، در اين صورت فقدان چنين شخصيتى ، جز به ظهور كسى همانند أو در ميان مردم جبران نمىشود ، وچون در ميان آدميان مانندى ندارد ، هيچ چيزى فقدان أو را جبران نمىكند .
( 30282 - 30184 )
فرموده است : أضاءت به البلاد بعد الضّلالة .
مراد ، ضلالت كفر است ، وتوصيف اين گمراهى ، به صفت ظلمت وتاريكى ، براي اين است كه در اين ظلمت ، راهى به سوى حقّ وجود ندارد ، واين وصف بر سبيل استعاره است ، همچنين ذكر صفت إضاءه براي پيامبر أكرم ( ص ) نيز استعاره است ، زيرا مردم به سبب أنوار وجود آن بزرگوار ، در أمور معاش ومعاد خود هدايت يافتند ، ونسبت آن به شهرها به طريق مجاز