آن است ، زيرا توجّه به مرگ مانع فرو رفتن در لذّات دنيوي وتيره كننده آنهاست .
( 29485 - 29443 )
فرموده است : حتّى نزل بهم الموعود . . . تا خائف .
امام ( ع ) در اين عبارت نهايت مدّت طول آمال آنها را بيان فرموده است ومراد از موعود ، مرگ است ، وتردّ عنه المعذرة يعنى : ديگر پوزش پوزشخواه پذيرفته نمىشود ، وترفع عنه التوبة يعنى : وقتي مرگ فرا مىرسد ، باب توبه مسدود مىگردد ، چنان كه خداوند متعال فرموده است :
« وَلَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئاتِ حَتَّى إِذا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ إِنِّي تُبْتُ الْآنَ وَلَا الَّذِينَ
. . . « 3 » » وَتَحُلُّ مَعَهُ القَارِعَةُ يعنى : با فرا رسيدن مرگ سختيهاى كوبنده ووقايع هراس انگيز فرا مىرسد وبه دنبال آنها عقوبتهاى اخروى وعذابهاى آن جهانى دامنگير انسان مىشود .
پس از اين امام ( ع ) دوباره به بيان آنچه مقتضاى رأى صحيح وموجب صلاح حال شنوندگان است مىپردازد وبا مخاطب قرار دادن آنها ، هشدار مىدهد كه واجب است خدا را ناصح وخير خواه واقعي خود بدانند ، وأوامر ونواهى أو را بپذيرند ، وگفتار أو را راهنماى مقاصد مهمّ خود قرار دهند ، زيرا خدا را ناصح وخيرخواه خود دانستن مستلزم كاميابى وتوفيق است ، وگفتار أو را دليل خود قرار دادن موجب هدايت به راستترين واستوارترين راههاست ، سپس خوبى پناه بردن به خدا را كه موجب حصول امنيّتى است كه هدف هر پناهنده است تذكّر مىدهد وزشتى وقبح دشمنى با خدا را كه موجب بروز ترس وبيمى است كه نتيجة دشمنى با پادشاهان ، بويژه قدرتبخش قدرتمندان وسلطان اين جهان وآن جهان است يادآورى مىكند ، منظور از پناه بردن به خدا ، تقرّب جستن به أو از طريق طاعت وبندگى است ومراد از دشمنى با خدا ، دورى كردن از أو به سبب نافرمانى ومخالفت با أوامر اوست ، وشكّ نيست كه طاعت خدا موجب ايمنى از
هامش
( 3 ) سوره نساء ( 4 ) آية ( 18 ) يعنى : وتوبهاى نيست براي كساني كه كارهاى بد انجام مىدهند ، تا آن گاه كه مرگ يكى از آنها فرا مىرسد گويد اكنون توبه كردم ، ونه آنانى كه . . .