2 - تنطقون به يعنى : به وسيله آن سخن مىگوييد ، نيز به همان معناست .
3 - وتسمعون به يعنى : بدان مىشنويد ، نيز در پيرامون همان مطلب است .
4 - فرموده است : ينطق بعضه ببعض ، يعنى : برخى از آيات قرآن ، مفسّر آيات ديگر است مانند آياتي كه آيههاى مجمل را ومبيّن ، ومطلق را مقيّد مىكند ، وعامّ را تخصيص مىدهد .
5 - ويشهد بعضه على بعض يعنى : برخى از آيات قرآن گواه برخى ديگر است ، واين معنا به مضمون پيش نزديك است هر چند مراد بخش ديگرى از آيات است .
6 - فرموده است : ولا يختلف في اللّه يعنى . در قرآن اختلافى در باره خداوند وجود ندارد ، زيرا اين كتاب إلهي بر أساس بيان أصول وقوانين كلّى وجامعي كه متضمّن صلاح أمور دنيا وآخرت انسان است قرار دارد ، وهدف اين قوانين ، كشانيدن وسوق دادن مردم به سوى حقّ ، ووصول به آستان قرب وجوار رحمت خداوند است ، از اين رو هيچ واژهاى در قرآن يافت نمىشود كه دلالت بر خلاف اين مقصود داشته باشد ، بلكه همه ألفاظ ومطالب آن گوياى وحدت مقصد ، وبيانگر هدف واحدى است كه همان وصول به درگاه قرب إلهي پس از پاك شدن از ناپاكيها وپليديهاى اين دنياست ، هر چند أسباب وصول به اين مقصود ورسيدن به اين هدف ، گوناگون ومتعدّد است .
7 - فرموده است : ولا يخالف بصاحبه عن اللّه يعنى : قرآن كساني را كه در سايه أنوار پر فروغ آن گام برمىدارند از راه حقّ بيرون نمىبرد ، واز رسانيدن آنها به مقصد اصلى وهدف نهايى كه خداوند متعال است تخلّف نمىورزد .
( 27403 - 27398 )
فرموده است : قد اصطلحتم . . . تا آخر .
عبارات مذكور دلالت بر نكوهش شنوندگان به سبب ارتكاب كارهاى ناپسند دارد ، واژه اصطلاح ( سازش كردن ) براي سكوت آنها در برابر كساني كه مرتكب كارهاى زشت مانند دغلكارى وكينهتوزى وحسادت مىشوند ، وخود