آورده است ، مناسبت استعاره نخست اين است كه همانسان كه آب ، اندرون انسان تشنه را پر مىسازد وتشنگى أو را فرو مىنشاند ، وأو را از اين رنج آسوده مىگرداند ، حكمت نيز جان انسان را از فوايد خود پر بار ونيرومند مىسازد ، وأو را از بيمارى جهل وناداني مىرهاند . امّا مناسبت استعاره دوّم اين است كه همان گونه كه انسان تشنه كأم از تشنگى دچار رنج ودرد مىشود ، انسان نادان نيز گرفتار درد جهالت است ، وهمين ناداني نيز سبب نابودى أو در آخرت مىباشد .
( 27367 - 27362 )
3 - اين كه فرموده است همه توانگرى وبىنيازى وسلامت در اين حكمت است ،
منظور از توانگرى بىنيازى انسان از همه چيز وبه كمال رسيدن نفس به وسيله آن است ، زيرا هدف وغايت حكمت رسيدن به آستان قرب حقّ تعالى وفرو رفتن در أنوار معرفت اوست ، وتنها بدين وسيله است كه عارفان به خدا ، از هر چيزى بىنيازى مىيابند ، منظور امام ( ع ) از سلامت در اين عبارت ، سلامت نفس از عذاب جهل است ، زيرا در أصول حكمت ثابت است كه جهالت بزرگترين سبب هلاكت انسان در آخرت مىباشد .
( 27397 - 27368 )
فرموده است : كتاب اللّه .
كتاب خبر مبتداست به اين گونه كه يا خبر دوّم واژه لذلك مىباشد كه در اين صورت وما كان بمنزلة الحكمة خبر اوّل آن است ، ويا خبر براي مبتداى محذوفى است كه تقدير آن وهو كتاب اللّه است ، وممكن است هم عطف بيان براي ما كان بمنزلة الحكمة باشد ، امام ( ع ) براي كتاب خدا اوصافى به شرح زير بيان فرموده است :
1 - تبصرون به يعنى : به وسيله كتاب خدا مىبينيد ، اين جمله اشاره است به اين كه قرآن مشتمل بر حكمت است ، ووجه شباهت قرآن به حكمت اين است كه نادانان به وسيله كتاب خدا وحكمتها وموعظههايى كه در آن است به مقاصد ومصالح دنيا وآخرت خود راهنمايى وبينا مىشوند .