( 1109 ) 109 - از خطبههاى آن حضرت عليه السّلام است كه در باره فرشته مرگ ايراد فرموده است :
هَلْ تُحِسُّ بِهِ إِذَا دَخَلَ مَنْزِلًا - أَمْ هَلْ تَرَاهُ إِذَا تَوَفَّى أَحَداً - بَلْ كَيْفَ يَتَوَفَّى الْجَنِينَ فِي بَطْنِ أُمِّهِ - أَ يَلِجُ عَلَيْهِ مِنْ بَعْضِ جَوَارِحِهَا - أَمْ الرُّوحُ أَجَابَتْهُ بِإِذْنِ رَبِّهَا - أَمْ هُوَ سَاكِنٌ مَعَهُ فِي أَحْشَائِهَا - كَيْفَ يَصِفُ إِلَهَهُ - مَنْ يَعْجَزُ عَنْ صِفَةِ مَخْلُوقٍ مِثْلِهِ ( 23064 - 23020 )
[ ترجمه ]
« آيا در آن هنگام كه ( فرشته مرگ ) وارد خانهاى مىشود أو را حسّ مىكنى ؟ وآن گاه كه جان كسى را مىستاند أو را مىبينى ؟ حتّى چگونگى قبض روح كودك را در شكم مادرش مىدانى ؟ آيا از برخى اعضاى مادر بر أو وارد مىشود ، يا اين كه روح كودك به فرمان پروردگارش ، دعوت أو را أجابت مىكند ؟ يا اين كه فرشته مرگ با أو در اندرون مادرش جا گرفته است ، دريغا چگونه كسى كه از بيان حال مخلوقى همچون خودش ناتوان است مىتواند پروردگارش را توصيف كند . »
[ شرح ]
( 23064 - 23020 ) اين فصل ، بخشي از خطبه مفصّلى است كه آن حضرت در توحيد وتنزيه حقّ تعالى از اين كه عقول بشرى به كنه أوصاف أو راه يابند ، ايراد فرموده است .
امام ( ع ) گفتار خود را در عبارت « هل تحسّ به تا . . . أحدا » با استفهام انكارى آغاز فرموده ، وبدين وسيله هشدار مىدهد كه دخول فرشته مرگ را به خانه كساني كه در آستانه آن قرار گرفتهاند نمىتوان احساس كرد ، وهم گوياى اين است كه أو جسم نيست ، زيرا از ويژگيهاى جسم اين است كه با يكى از حوّاس