آن بر عبادت براي به دست آوردن سعادت آخرت ودنياي باقي ترجيح داده ومال دنيا را برگزيدهاند . چنان كه دانستى اين انتخاب از جاذبههاى شهوات وغفلت وبىخبرى از دنياي ديگر است . فرشتگان از شهوات مبرّا وپاكاند وأسير طمعهاى دروغين نمىشوند .
لفظ « أسر » براي جلودارى طمع تا دستيابى به اشياى مورد علاقة وخواست ، استعاره به كار رفته است .
( 16907 - 16893 )
35 - قوله عليه السلام : ولم يستعظموا ما مضى من اعمالهم إلى قوله وجلهم
فرشتگان اعمال ( عبادي ) گذشته خود را بزرگ نمىشمارند .
معناى اين جملهء شرطيّه امام ( ع ) اين است ، كه اگر فرشتگان اعمال خود را بزرگ بدانند ، لازمهاش اين است كه اميد ثواب بزرگى از عبادت خود داشته باشند .
چنين اميدواريى خوف وترس آنها را نسبت بخداوند از بين مىبرد . اين طرز پندار بمثل ، چنان است كه شخصي براي پادشاهى كارى انجام دهد ودر نزد خود آن را بزرگ تصور كند ، وخود را مستّحق بالاترين پاداش بداند ، همين انديشه أو را وأدار به دست درازى حقّ سلطان وبي اعتنايى به وى كند ، ودر نهايت خوفي كه از سلطان داشت سبك وبي اهميّت تلقّى كند . در نتيجة چنين پندارى ، هر قدر خدمت خود را زياد وبزرگ بداند ، اعتقاد بيشترى بنزديك بودن با سلطان پيدا مىكند ، اين پندار هر مقدار بيشتر در نفس أو قوّت بگيرد ، به همان نسبت از ترسش كاسته شده وهيبت پادشاه در نظرش كم مىشود . ولى خوف وترس فرشتگان از جناب حق دائمي است چنان كه خداوند متعال خود فرموده است :
يَخافُونَ رَبَّهُمْ مِنْ فَوْقِهِمْ
« 4 » از توضيح فوق نتيجة مىگيريم كه فرشتگان عبادات گذشته خود را بزرگ نمىشمارند تا ترس از خداوند در دل آنها كم شود .
هامش
( 4 ) سورهء نحل ( 16 ) آيهء ( 50 ) : فرشتگان از پروردگار خود كه فوق آنهاست بيم دارند .