به وجود حق تعالى است ، به سبب آن كه فرشتگان شاهد وجود خويش مىباشند بديهي است معرفتي كه بر وجود حق سبحانه وتعالى از مشاهده وجود الهى حاصل شود معرفتي تام وكامل دائمي است ، وهمواره چنين كمالات بالقوّهاى بفعل در مىآيد ، زيرا تصديق داشتن به وجود چيزى كه به دست آوردن آن را واجب بدانى ، قوىترين علّت انگيزاننده بر طلب آن مىباشد . بنا بر اين ، ايمان ، وتصديق يقيني بر حقانيّت وجودي امرى وسيلهء جامع وكاملى ميان جوينده ومعرفت آن امر وكمال بخشيدن به آن مىشود . وبطور قطع ويقين پويندگان معرفت را عاشق وشيداى مطلوب مىكند ، ورغبت وميل آنها را به آنچه در نزد محبوب است ، ونه ديگران ، ثبات مىبخشد .
با توجّه به اين كه امام ( ع ) لفظ « ذوق - چشيدن » را براي تعقّل فرشتگان ولفظ « شرب - آشاميدن » را براي آن معنايى كه از عشق وكمال در ذات ملائكة كمون يافته است استعاره آوردهاند ، استعاره اوّل را با عبارت حلاوت وشيرينى ترشيّحيه كرده ، واز نهايت لذّتى كه از معرفت خداوند براي فرشتگان حاصل مىشود كناية قرار دادهاند ؛ چنان كه ذائقهء انساني از شيرينى لذّت مىبرد .
استعاره دوّم را هم با ذكر « كأس رويّه » ترشيحيّه كرده است ؛ زيرا كمال شرب وآشاميدن در اين است كه با جام سيراب كننده باشد ، يعنى جامى كه آشاميدن وسيراب شدن را كفايت كند . اين عبارت كناية از كامل بودن معرفت فرشتگان نسبت به ديگران مىباشد .
وباز استعاره « قلوب » را با بيان « سويدائها » ترشيحيّه كرده است ، زيرا استقرار عوارض قلبي همچون محبّت وخوف ، به اين است كه تمام قلب را فرا گيرد ودر آن نفوذ ورسوخ كند ؛ وعبارت « بوشيجة خيفته » امام ( ع ) اشاره به علاقهاى است كه به دليل ترس از خداوند ، با ذات فرشتگان در آميخته ودر آن جاى گرفته است ترس ذاتي ملائكة كمال علم آنها به عظمت پروردگار است .
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 755
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٧٥٥