چنان كه گامها طىّ طريق مىكنند وبه نهايت ومقصد حركت مىرسند . امّا تشبيه كردن فرشتگان به پرچمهاى سفيد آويخته در منافذ جوّ وهوا بدو دليل است .
الف - سفيد بودن آنها به اين دليل است كه رنگ سفيد از كدر بودن وسياهى بدور است چنان كه دانش فرشتگان از آلودگى وتيرگى باطل وتاريكيهاى شبهه بدور مىباشد .
ب - نفوذ وسرايت دانش آنها ، در اجزاى علوم چنان است كه پرچمها در هوا نفوذ مىكنند ، ودر مجراى فضا به حركت در مىآيند .
امام ( ع ) در عبارت فوق به بادهايى كه گامها را در محدودهء معيّنى نگاه مىدارند اشاره كرده است . مقصود حكمت الهى است كه به هر چيز آنچه سزاوار بوده ، عطا فرموده وهر موجودى را در حدّ وجوديش محدود كرده است . منظور از وزش بادها ، زيبايى تصرّف وجريان آنها در مخلوق ومصنوعات خداوند مىباشد .
( 16735 - 16690 )
20 - قوله عليه السلام : وقد استفرغتهم اشغال عبادته إلى قوله وشيجة خيفته :
سرگرمى به عبادت وپرستش آنها را از هر شغل وكارى باز داشته است .
يعنى فراغت وآسايشى براي كارهاى ديگر جز عبادت ندارند . پيش از اين دانستى كه فرشتگان آسمان ، كه اجرام فلكية را به حركت در مىآورند ، اجرامى كه بمنزلهء بدن ملائك بحساب مىآيد حركتشان حركتي است ارادى كه از روى شوق انجام مىگيرد ، زيرا أفلاك در حركت فرمانبردارانهء خود شبيه فرشتگانى هستند كه واسطه فيض حق ميان أفلاك وخداوند متعالاند وكمال عبادت وحركات دائمي پرستش وقت آنها را از پرداختن به كارهاى ديگر پر كرده است ، چنان كه در اين باره خداوند فرموده است .
يُسَبِّحُونَ اللَّيْلَ وَالنَّهارَ لا يَفْتُرُونَ
« 3 » حقايق ايمان بخداوند ، تصديق فرشتگان
هامش
( 3 ) سوره أنبياء ( 21 ) آية ( 20 ) : شب وروز خدا را تسبيح مىگويند واز ذكر وتسبيح سستى نمىكنند .