از معادن ودانههاى گران قيمت بدست آمده از دريا را از يكديگر تميز دهد .
( 15766 - 15755 )
قوله عليه السلام : لأنّه الجواد الّذى لا يغيضه سؤال السّائلين ولا يبخله الحاح الملحين .
« خداوند آن بخشندهاى است ، كه عطاى أو با سؤال مكرّر متقاضيان فروكش نمىكند واصرار اصرار كنندگان أو را به بخل وخوددارى از بخشش وأدار نمىسازد ؛ كلام حضرت بيان كننده اين حقيقت است ، كه بخشيدن چيزهاى گران قيمت وپر ارزش ، تأثيرى در بخشندگى خداوند ندارد ، وبا اعطا وخارج كردن اين نعمتها كمبودى در گنجينههاى كرمش احساس نمىشود .
بخشندهاى كه طبيعت ذاتش چنين باشد ، همان جوادى است كه سود وزيان وكمبودى بر أو عارض نمىشود ، ونعمتهاى أو بي نهايت است . لفظ « يغيض » براي نعمتهاى الهى به ملاحظهء شباهت آن با آب از جهت اين كه آب داراى مخزن كامل زير زمينى وبا كشيدن ، كمبود پيدا نمىكند استعاره به كار رفته است .
بعضي كلمهء « يقيضه » را « بغضبه » روايت كردهاند . غضب وخشم از ويژگيهاى مزاج انساني است وچون حق تعالى از مزاج وجسمانيّت پاك ومنزّه مىباشد ، از عوارض آن كه خشم وغضب است نيز مبرّاست . همچنين بخل وخوددارى از بخشش ، صفت پست جسماني است ، كه نيازمندى وكمبود موجب آن مىشود . آن كه در ذاتش زيادى ونقصان راه ندارد اگر همهء دنيا را به سائل ومتقاضى ببخشد ، تأثيرى در پادشاهى وى نخواهد داشت .
بخش دوم خطبه : صفات ذات تعالى در قرآن
: فَانْظُرْ أَيُّهَا السَّائِلُ - فَمَا دَلَّكَ ؟ الْقُرْآنُ ؟ عَلَيْهِ مِنْ صِفَتِهِ فَائْتَمَّ بِهِ - وَاسْتَضِئْ بِنُورِ هِدَايَتِهِ وَمَا كَلَّفَكَ الشَّيْطَانُ عِلْمَهُ - مِمَّا لَيْسَ فِي الْكِتَابِ عَلَيْكَ فَرْضُهُ - وَلَا فِي سُنَّةِ ؟ النَّبِيِّ ص ؟
وَأَئِمَّةِ الْهُدَى أَثَرُهُ - فَكِلْ عِلْمَهُ إِلَى اللَّهِ سُبْحَانَهُ - فَإِنَّ ذَلِكَ مُنْتَهَى حَقِّ اللَّهِ عَلَيْكَ -