تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 691

مساهمون:

ص٦٩١
بر ذات أو راه پيدا كند . ( 15754 - 15710 )

12 -

خداوند متعال چنان است كه اگر تمام معادن كوهها ودانه‌هاى قيمتي درياها ، مانند نقره وطلاهاى خالص ويا درّ ومرواريد به مردم بخشد ، تأثيرى در جود وكرم خداوند ندارد . بر شمردن اين نعمتها بمنظور ستايش ومدح خداوند است ، نعمتهايى كه امام ( ع ) در اينجا نام برده ، بهترين چيزهايى هستند كه انسان مىتواند به دست آورد ، وپربهاترين دانه‌هاى قيمتي است كه طالبان دنيا براي به دست آوردن آنها ، رقابت مىكنند ، يادآورى اين نعمتها ، توجّه دادن به كمال قدرت خداوند ونامتناهى بودن مخلوقات مىباشد . ما قبل از اين توضيح داده‌ايم كه بخشش ، در قدرت وتوان مالي كساني تأثير دارد كه خود محتاجند ونفع وضرر در بارهء آنها معنى پيدا مىكند . ولى جود وبخشندگى هر چند بينهايت باشد ، در ذات خداوند ، مؤثّر نخواهد بود . امام ( ع ) لفظ « ضحك خنديدن » را براي صدف استعاره آورده است وجه شباهت ميان آنها اين است ، كه دهان ، مانند صدف باز مىشود . درهاى داخل صدف ودندانها چون در نمايان مىشوند . وباز گوشتى در داخل صدف وجود دارد كه در لطافت وظرافت شبيه زبان مىباشد . هر گاه كسى صدفى را بيابد خواهد ديد كه درست مانند انسان مىخندد . در عبارت فوق لفظ « حصيد » براي درهاى كوچك استعاره به كار رفته است كه درست بهنگام چيدن شبيه گندم وحبوبات مىباشند . بايد دانست كه صدف هر چند حيوان داراى حسّ وحركت مىباشد ولى أو از نظر اتّصال بزمين براي تغذيه وريشه‌دار بودنش ، شبيه گياهان است . امام ( ع ) با عبارت زيباى « يخرج » را براي اموالى كه از معادن ويا دريا بدست آيد بكار برده است اين شنونده است كه بايد ميان دو مورد فرق بگذارد وجواهرات حاصل