شريعت خواهان ، در تشخيص حق از باطل حاصل شود ، رفع مىكند ، وآنها را از اين كه در هلاكت جهل قرار گيرند ، با بيان وارشاد خود حفظ مىكند .
( 14615 - 14614 ) سى : شخص متّقى راهنماى انسانها در بيابانهاى وسيع وپهناور است .
امام ( ع ) لفظ « فلوات » را كه به معنى بيابان وسيع است براي مراحل سلوك كه امرى است معقول استعاره آورده است . وجه شباهت اين است كه در صحراهاى پهناور ، وسيع مسافر بدون راهنمايى كه آشنايى كامل به تمام مراحل ومنازل داشته باشد ، گم گشته وبهلاكت مىرسد . اين سرگشتگى وهلاكت در أمور معقول نيز قابل تصور است ؛ زيرا براه حق وطريق نجات هدايت نمىشود ، مگر كسى كه عنايت الهى دستش را گرفته وزمام اختيار وعقلش را به راهنمايى آگاه بسپارد تا أو را براه حق هدايت كند واگر كسى چنين نباشد ، از راه حق دور شده ومنحرف مىشود ودر ظلمت جهل فراگير واقع مىگردد ، شياطين أو را تا دخول در دوزخ پيش مىبرند . آرى عارفان راهنمايان طريق حق ، وآگاهان بر منازل خطر وامن هستند وبا بصيرتي كه دارند گمراهان را ارشاد مىكنند .
( 14617 - 14616 ) سى ويك : شخص پرهيزگار سخنى كه مىگويد قابل درك وفهم است ؛ چه أو عين حقيقت را بي آن كه دچار شبهه شود ، مشاهده مىكند ، بنا بر اين در آنچه مىگويد اختلافى كه برخاستهء از جهل باشد وجود ندارد .
( 14620 - 14618 ) سى ودو : متّقى بدليل سكوتش سالم مىماند : يعنى از آفت زبان در أمان است ، زيرا وقتي كه بدانيم فايده گفتار فهماندن وسود رساندن وفايده سكوت وخاموشى در أمان ماندن از آفت وبلاى زبان است ، ستوده بودن پرهيزگار به اين خواهد بود ، كه هم گفتارش ارشاد ، وهم سكوتش مصلحت باشد . بدين توضيح كه سخن گفتن وخاموش ماندن أو هر كدام بجا وبموقع انجام مىپذيرد .
( 14624 - 14621 ) سى وسه : شخص پرهيزگار خود را براي خدا خالص مىگرداند وخداوند أو را از ميان بندگان بر مىگزيند . با توجّه به توضيحي كه پيش از اين داده شد ،
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 621
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٦٢١