پس كمال شباهت أو به ملائكة آن است كه تا حد امكان چنان خود را از دو طرف متضاد دور وبه تعادل نزديك سازد كه گويا بكلّى از اين أوصاف جدا مىباشد ، پس چنان به سخاوت دقيق عمل كند كه گويا هرگز بخيل ودر خرج لا أبالي نبوده است . بنا بر اين صراط مستقيم وراه راست همان وسط حقيقي است كه به هيچ طرف تمايل نداشته باشد واين چنين حدّ وسطى برايش عرض تصوّر نمىشود واز مو ، هم باريكتر است . با توجّه به همين معناى دقيق عدالت خداوند متعال فرموده است :
وَلَنْ تَسْتَطِيعُوا أَنْ تَعْدِلُوا بَيْنَ النِّساءِ وَلَوْ حَرَصْتُمْ فَلا تَمِيلُوا كُلَّ الْمَيْلِ
« 1 » از امام صادق ( ع ) روايت شده است كه از آن حضرت معناى
« اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ »
را پرسيدند . امام ( ع ) فرمود : يعنى اى خدا ، ما را به راهى كه منتهى به محبّت خودت مىشود ، ودينت را در دسترس ما قرار مىدهد ارشاد فرما وثابت قدم بدار ، تا از پيروى هواي نفس دور بمانيم ، وبراي وانديشهء خود عمل نكنيم وبه هلاكت نرسيم .
از امام حسن عسكرى ( ع ) روايت شده است كه فرمود : صراط بر دو گونه است يكى صراط دنيا وديگرى صراط آخرت . صراط مستقيم دنيا اين است كه از زيادهروى دور بمانى وكوتاهى در وظيفة نداشته باشى ، بر مسير حق پايدار مانده وبه باطل گرايش پيدا نكنى . امّا صراط مستقيم آخرت ، طريق مؤمنين وپويندگان راه بهشت است ، كه از مسير بهشت به سوى دوزخ وعذاب الهى انحراف پيدا نكنى .
مردم در انتخاب يكى از اين دو راه متفاوتند . آن كه بر راه حق پايدار بماند ومسير صحيح را در پيش گيرد به راه آخرت رفته است ويقينا وارد بهشت
هامش
( 1 ) سوره نساء ( 4 ) آية ( 129 ) : هرگز نمىتوانيد ميان زنها عدالت برقرار كنيد ، هر چند آزمند برقرارى عدالت باشيد پس سعيتان اين باشد كه تمام ميلتان را به جانب يكى از زنها معطوف نداريد .