كارهاى زشت نياكانشان پيروى مىكنند وراه آنها را مىروند ، چنان كه خداوند از تقليد كوركورانه آنها چنين حكايت مىكند : در پاسخ پيامبر ( ص ) كه آنها را براه حق دعوت مىكرد ، گفتند :
وَكَذلِكَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَذِيرٍ
« 3 » .
( 13278 - 13268 )
قوله عليه السلام : فالقلوب قاسيته عن حظّها .
با توجّه به پيروى آنان از پدران گناهكارشان ، قلب آنها آمادگى ندارد ، تا بهره ونصيبي كه مىتوانند از نيكيها ببرند ، دريافت كنند . با اين وصف در طلب رشد وهدايت خود نيستند ودر غير مسير حركت مىكنند به گمراهى گرفتار مىآيند .
مقصود از كلمهء « مضمار » كه در لغت به معناى ميدان مسابقه است . در عبارت امام ( ع ) شريعت ودستورات الهى است ، يعنى فرمانها ودستورات الهى را به كار نمىگيرد ، ودست به انجام كارهائى مىزند كه خداوند از آنها نهى فرموده است . در حقيقت با كارهاى خلاف شريعت راهى را مىرود كه پايانش جهنّم است .
( 13287 - 13279 )
قوله عليه السلام : كأنّ المعنّى سواها وكأنّ الرشد في احراز دنياها
رفتار نارواى اينان گوياى اين حقيقت است كه جز دنيا هيچ چيز مفهوم ومعنايى ندارد ورشد وهدايت تنها در اين است كه دست بدنيا پيدا كنند ! اين سخن امام ( ع ) مبالغه است در دورى كردن دلهاى آنان از حق وعدم توجّه آنان به پند وموعظه واندرز ، وغرق شدنشان در دنيا خواهى چنان كه گويا آنان مورد خطاب دستورات حق تعالى نيستند ويا تنها رشد وهدايت وكمالى كه لازم است به دست آورند فرآهم كردن مال دنياست . وبا اين كه لازم است از خطر مال اندوزى بر حذر باشند ، بشدّت بدان متمايل شدهاند !
هامش
( 3 ) سوره زخرف ( 43 ) آية ( 22 ) : ما پدرانمان را ديديم كه همين روش را داشتند ما نيز به آنها اقتدا كرده راه آنها را ادامه مىدهيم . . . .