[ شرح ]
( 9652 - 9650 ) 1 - حضرت در اين عبارت : « قد استطعموكم القتال » ، لفظ « استطعام » را به منظور آماده ساختن أصحاب براي جنگ ، در زمينهء جلوگيرى از آب ، استعاره آوردهاند . بدين معنا كه لفظ « استطعام » براي غذا خوردن به كار مىرود ، در اين جا حضرت براي قتال وپيكار آوردهاند وفرمودهاند جنگ را به خود شما دادهاند ، با تسلط يافتن اطرافيان معاوية بر آب فرات جنگ را بخواهيد يا نخواهيد بر شما تحميل كردهاند .
جهت استعاره اين است كه جنگ را آسان جلوه دهد واز يارانش بخواهد كه به دليل جلوگيرى از آب راه خود را انتخاب كنند يا خوارى وذلت ويا قتالي را كه به آنان تحميل كردهاند پذيرا شوند . البتة آب كه مانند زندگى است واز غذا وطعام ، در جنگ جاذبه بيشترى دارد .
به عبارت ديگر آب براي آنان از نان اهميت بيشترى دارد وچون پيروان معاوية آب را در اختيار دارند حضرت از آنها مىخواهند كه جنگ را برگزينند ، با اين وصف طعام از آب شباهت بيشترى با قتال دارد بنا بر اين لفظ طعام را براي جنگ به كار بردهاند .
( 9675 - 9653 ) 2 - در فراز بعد امام ( ع ) مىفرمايند : « يا تن به ذلّت وخوارى داده عقب نشينى كنيد ، ويا شمشير را از خون خصم وخود را از آب سيراب نماييد . » حضرت پيروان خود را در زمينهء منع آب وتحميل جنگ بر آنها ميان دو امر آزاد مىگذارند ، كه يا جنگ را برگزينند ويا ، تن به خفّت وخوارى داده جنگ را ترك كنند .
امام ( ع ) هر چند سخن را به صورت ملازمه بين دو كار وانتخاب يكى از دو راه ايراد كردهاند ، ولى مقصود حضرت جز كارزار چيزى نيست ، چه اين كه مىداند اصحابش اقرار به عجز وخوارى نكرده قتال را برمىگزينند ؛ زيرا تسليم دشمن شدن ، واز رتبهء شرافت وشجاعت عقبنشينى كردن را شأن يارانش نمىدانست .