شويد . با تحقّق شهادت در دنيا بدو معنا زنده خواهيد بود :
الف : نام نيكو وجاويدانى كه از شما باقي بماند از بين رفتنى نيست .
ب : زندگى لذّت بخش دنيوي در صورتي است ، كه نظام حال وزندگى جامعه با وجود پيشواى عدالتخواه وحفظ شريعت چنان كه بايسته است برقرار بماند واين ميسّر نخواهد بود مگر آن كه براي بقاى ديانت خود را در گرداب حرب افكنده وبرخى به شهادت رسند ، در اين صورت چون ديانت باقي است آرمان جهادگران نيز باقي است .
واژه « مرگ » در عبارت حضرت به صورت قضيّه مهمله به كار رفته ، هر چند بعضي از جهادگران به شهادت مىرسند قابل صدق بر تمام افراد نيز هست .
محتمل است كه منظور زندگى آخرت باشد ، بدين معنا كه بقاى هميشگى در مراقبت به وظيفة خداوندى است وزندگى تام وتمام در بهشت ميسّر است ، چنان كه خداوند تبارك وتعالى فرموده است :
وَلا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتاً بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ
« 1 » ميان دو واژهء « مذلّة ومحلّة » « دماء وماء » مقهورين وقاهرين در عبارت حضرت از نظر فنّ سخنورى ، اوّل سجع متوازى ، دوّم سجع مطرّف ، وسوّم مقابله است .
( 9692 - 9676 ) چهارمين فراز سخن حضرت كه مىفرمايند : « كه آگاه باشيد ، معاوية تعداد اندكى فريب خورده را پيشوايى مىكند ، وچنان حق را بر آنها پوشيده داشته كه در جهل مركب گرفتار شدهاند ، وآمدهاند تا گلوهايشان را هدف تيرهاى مرگ قرار دهند » داراى ظرافتهاى خاصي به ترتيب زير است :
1 - با بيان اين مطلب براي معاوية دو صفت زشت آورده است : اوّل آن كه
هامش
( 1 ) سورهء آل عمران ( 3 ) آية ( 169 ) : نپنداريد كه شهيدان راه خدا مردهاند بلكه آنها زندهاند ودر نزد خدا روزى مىخورند .