تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اصول فقه نوين ( فارسى ) — صفحة 313

مساهمون:

ص٣١٣

انواع دلالت استعمالى :

نوع اوّل : دلالت استعمالى تصوّرى با منشأيت عرف عقلا :

عرف عقلا - از طريق ارتكازات عقلايى يا قراين عقلايى عام - مىتواند در معناى الفاظ اثرگذار باشد . مثلًا : « طلب سافل از عالى » ظهور در « التماسىبودن طلب » دارد ؛ به خلاف « طلب عالى از سافل » كه ظهور در « وجوب » و « لزوم » دارد . اين تفاوت ، در دلالت ناشى از نكته‌اى است عقلايى كه مقام و موقعيت « سافل » ، « طلب التماسى » است از « عالى » ؛ به خلاف مقام و موقعيت « عالى » كه اقتضا دارد طلب او از « سافل » ، « طلب امرى » و « وجوبى » باشد ، و نيز دلالت امر در موارد « توقع حظر » بر اباحه و رفع حظر ، كه ناشى از نكته‌اى است عقلايى كه در موارد توقع حظر جاى انشاى وجوب نيست ؛ بلكه مناسب انشاى رفع حظر است . لذا در اين موارد ، انشاى وجوب به وسيلهء صيغهء امر به قرينهء خاص نياز دارد .