مطلبدوم : منشأ پيدايش رابطه سببيت بين لفظ و معنا
در اينجا مقصود ، بحث دربارهء سبب پيدايش رابطهء سببيت ميان صورت ذهنى لفظ و صورت ذهنى معناست . بنابر آنچه در نظريهء حكايت اعتبارى توضيح داديم ، حقيقت وضع عبارت است از : اعتبار حكايت لفظ از معنا .
لكن از آنجا كه اعتبار كار ذهن است ، و ذهن سرو كارش با صور ذهنى است نه با حقايق خارجى ، بنابراين اعتبارحكايت لفظ از معنا كه منظور اعتبار حكايت حقيقت خارجى لفظ از حقيقت خارجى معناست بدون واسطه صورت ذهنى آنها ميسّر نيست . بنابراين ، ذهن با احضار صورت ذهنى لفظ و صورت ذهنى معنا در حالىكه لحاظ ذهن به آنها لحاظ آلى صرف است ، يعنى صورت ذهنى لفظ ، فانى در لفظ خارجى ، و صورت ذهنى معنا ، فانى در معناى خارجى است ، لفظ را حاكى از معنا قرار مىدهد ، و براى لفظ حكايت از معنا را اعتبار مىكند . پس از آنكه در مرحله دوم وضع - طبق توضيحى كه در گذشته داده شد - اعتبار حكايت لفظ از معنا به حكايت واقعى لفظ از معنا تبديل شد صورت لفظ حاكى از معناى خارجى مىشود و از آنجاكه حضور معناى خارجى در ذهن بهوسيلهء صورت آن است ، ذهن آدمى به مجرّد تصوّر لفظ كه خاصّيت حكايت از معناى خارجى را يافته است صورت معنا را براى خود حاضر مىيابد و از اين طريق ميان صورت لفظ و صورت معنا رابطهاى بهوجود مىآيد كه به مجرّد تصوّر لفظ تصوّر معنا براى ذهن حاصل مىشود و اين همان است كه از آن به رابطه سببيت بين صورت لفظ و صورت معنا تعبير مىكنيم .