اعلام نشده فعاليتهاى گذشته مورد نقد قرار گرفت و پيشنهادهاى گوناگونى براى ادامهء مبارزه با مردمان باختر زمين ارائه گرديد كه فهرست و خلاصهء آنهابه قرار ذيل است :
1 . در سال 1291 م كشيشى از فرقهء فرانسيسكن به نام « فيدنزيوى پادوائى » كتابى نوشت با عنوان « كتابى در باز پس گرفتن ارض قدس » ؛ و ضمن ارائهء تاريخى محققانه از ارض قدس ، نوع لشكرى را كه مىبايد براى باز پس گرفتن آن قيام كند توصيف كرد و مسيرهايى را كه اين لشكر بايد مىپيمود شرح داد .
2 . در سال 1292 م مردى به نام « تاديوس » در كتابى شرح سقوط عكا را منتشر كرد . قصد وى بيشتر اين بود كه مردم مغرب زمين را براى باز پسگيرى سرزمين قدس بر سر غيرت آورد .
3 . شخصى به نام « ريموند ليل » كه در سرزمينهاى اسلامى بسيار گشته بود و زبان عربى را خوب مىدانست به سال 1305 م در كتابى زير عنوان « پايان نامه » ضمن توضيح عقايد خودش برنامهاى انجامپذير پيشنهاد كرد ، مشتمل بر موارد ذيل :
الف . خطيبان دانا ، عيسويان بدعت گذار و مسلمانان را به مسيحيت جذب كنند .
ب . در رأس سپاه شاهى جنگجو قرار گيرد و فرقههاى نظامى زير فرمان او در آيند .
ج . در گام نخست بايد مسيحيان مسلمانان را از اسپانيا برانند و از آنجا پا به آفريقا گذاشته وارد مصر گردند .
د . دو جزيرهء مالت و رودس به منظور ايجاد پايگاه براى لشكركشيهاى دريايى به تصرف درآيد .
ه . قسطنطنيه به وسيلهء اروپائيان تصرف گردد .
4 . يك حقوقدان انگليسى به نام « پطر دوبوا » ، از پادشاهان اروپا خواسته بود كه زير فرمان فيليپ ، پادشاه فرانسه ، درآيند و ضمن نشان دادن مسيرى ويژه براى حركت لشكر ، راههاى تأمين هزينههاى آن را نشان داده بود .
5 . هتوم يا هتون كونكوسى ، شاهزادهء ارمنى در كتاب خويش زير عنوان « گلچينى از تواريخ مشرق » در سال 1307 م ، ضمن شرحى مختصر از تاريخ مديترانهء شرقى و بحثى دقيق از احوال امپراتورى هتوم ( حاتم ) ، از لشكركشى دريايى دو جانبه طرفدارى كرد . وى مىگفت كه بايد در قبرس و ارمنستان پايگاه ساخت و همكارى ارامنه و يارى صميمانهء مغولان را جلب كرد .
نگاهى نو به جنگهاى صليبى ( فارسى ) — صفحة 99
مساهمون: عبد الحسين بينش
ص٩٩