6 . مرد سياسى درگاه پاپ دهم ، يعنى « ويليام آدم » ، كه در مشرق زمين سفرها كرده و تا هندوستان رفته بود ، پيشنهاد داد كه مسيحيان بايد ناوگانى در اقيانوس هند نگاه دارند و تجارت دريايى مصر را قطع كنند ؛ و بار ديگر قسطنطنيه را نيز به تصرف در آورند .
7 . « ويليام دوران » ، اسقف « ماند » ، در سال 1312 م با نوشتن رسالهاى براى پاپ ، لشكركشى را توصيه كرد .
8 . پيشوايان دو فرقهء ميهمان نوازان و سواران معبد نيز پيشنهاد دادند كه بايد پهنهء مديترانه از وجود مسلمانان پاك گردد « 1 » .
با توجه به شرايط حاكم بر آن دوره عملى شدن پيشنهادهاى ياد شده چندان آسان نبود . اما برخى از اين پيشنهادها به عنوان حاصل تجربهء گذشتگان ، نزد آيندگان به يادگار ماند و در برخورد با مسلمانان و مسألهء شرق مورد استفاده قرار گرفت .
بارى چند حمله نيز صورت گرفت كه يكى از آنهابه فرماندهى پطر يكم ، پادشاه قبرس ، به اسكندريه بود . از آنجا كه حاكم اسكندريه به سفر حج رفته بود و نيروهاى حاضر در شهر نيز تكافوى مقابله با انبوه نيروهاى صليبى را نمىداد ، شهر سقوط كرد و خاطرهء غمناك سقوط اورشليم بار ديگر تكرار گرديد . رانسيمان رفتار صليبيها را در اين حمله چنين ارزيابى كرده است :
اين پيروزى با يك وحشىگرى بىنظير جشن گرفته شد . دو قرن و نيم جهاد ، صليبيان را نكتهاى از مردمى نياموخته بود . كشتار اهالى اسكندريه را فقط با كشتار اورشليم در سال 1099 م و قتل عام قسطنطنيه در سال 1204 م مىتوان برابر شمرد . در انطاكيه و عكا ، هرگز از مسلمين اين همه خون آشامى سر نزد . اسكندريه ثروتى بيكران داشت و مشاهدهء آن همه غنيمت بى حساب عقل از كلهء مهاجمان ربود . هيچ كس به جان امان نيافت و عيسويان بومى و يهوديان ، پا به پاى مسلمين در غلتيدند . حتى بازرگانان اروپايى مقيم شهر كارخانهها و انبارهاى خويش را طعمهء تاراج بى دريغ ديدند . از مقابر و مساجد همه هتك احترام شد و زيور آلات آنها به يغما رفت يا آنكه نابود گشت . كليساها نيز از تعرض مصون نماند ؛ اگر چه يكى از بانوان بيباك ولى مفلوج قبطى ، با فداكردن سرمايه شخصى توانست بخشى از
هامش
( 1 ) . جنگهاى صليبى ، ج 3 ، ص 507 - 517 .