از آن پس چندين نوبت ديگر سپاهيان دو طرف در مقابل يكديگر صفآرايى كردند ، اما گويا صحنهء نبرد بيش از آنكه صحنهء نمايش قدرت نظامى طرفين باشد ، صحنهء مقابلهء صفات والاى اخلاقى ريچارد و صلاحالدين گشته بود . شجاعت ريچارد او را در نظر صلاحالدين بزرگ مىنمود و از آن سوى عدالت ، شكيبايى و ميانهروى صلاح الدين نيز ريچارد را شكست داده بود . به هر حال در سال 1192 م ميان طرفين پيمان صلحى امضا شد و ريچارد به انگلستان بازگشت و جنگ سوم نيز پايان يافت « 1 » .
جسارت به مكّهء مكرّمه و مدينهء منوّره
صليبيها در همان دورانى كه هنوز بيت المقدس را در تصرف داشتند ، با سوء استفاده از عزيمت صلاح الدين به نواحى شمالى ، اقدام به كارى بسيار جسارتآميز كردند ؛ كه البته كيفرش را نيز به زودى ديدند . آنان در حركتى مذبوحانه به دو شهر مكّه و مدينه حمله كردند كه داستانش به قرار زير است :
رينالد شاتيونى . . . در پاييز سال 1182 م ، همين كه از عزيمت صلاح الدين به شمال خبر يافت ، به عزم كارى برخاست كه سالها بود سوداى آن را به سر داشت و آن ، به آب افكندن ناوگانى بود بر سينهء درياى احمر به قصد تاراج كاروانهايى كه از طريق اين دريا قصد مكّه داشتند . رينالد حتّى بى ميل نبود كه بر شهر مقدس مسلمين نيز حمله كند . مقارن آخر سال رينالد به سوى ايله ، واقع در رأس خليج عقبه ، راند و زورقهايى را كه از چوب درختان جنگلهاى مآب ساخته و بر سينهء بحر الميّت آزمايش كرده بود ، با خويشتن برد و اين شهر را كه از سال 1170 م به بعد در چنگ مسلمين بود ، فرو گرفت ، ولى قلعهء شهر كه بر جزيرهء فرعون در آن نزديكى واقع بود و تاريخ نگاران فرنگى از آن به نام « ايل دوگرى » ياد كردهاند از پا ننشست . رينالد خود با دو سفينه براى محاصرهء قلعه باز ماند و مابقى به ناوبانى دزدان دريايى محلى بادبان بركشيدند و در حالى كه بلاد ساحلى مسير خويش را تاراج مىكردند ، در امتداد كرانهء افريقايى اين دريا به حركت درآمدند و چندان جلو رفتند تا به عيذاب ، بندر بزرگ « نوبى » ( نوبه ) در مقابل مكّه رسيدند و در آنجا بر سفينههاى تجارى سرشار از نعمتى كه از
هامش
( 1 ) . همان .