در اين ميان تبليغات پطر زاهد بسيار كارگر افتاده بود . او مردى بود زاهد و با عزمى استوار كه مهمترين ويژگىاش عمل كردن به گفتههايش بود . رانسيمان دربارهء تأثير سخنان پطر در ميان مردم چنين مىنويسد :
بسيارى از شنوندگان پطر چنين خيال مىكردند كه او آمده تا ايشان را از بند بدبختيها و بيچارگيهاى كنونى شان رهايى بخشد و به سرزمينى هدايت كند كه به گفته معروف جويبارهاى شير و عسل در خود جارى داشت . مسافرت به فلسطين دشوار و توان فرسا بود . نيروهاى غير عيسوى ميان راه بايد درهم شكسته شوند ، اما هدف اورشليم بود ، اورشليم طلايى « 1 » .
شرايط پيش آمده اوربان را نيز بسيار شادمان ساخته بود . چرا كه مردم سراسر اروپا به نداى او پاسخ مثبت داده بودند ؛ و از سرزمينهاى دور دست مثل اسكاتلند ، دانمارك و اسپانيا گروه گروه مىآمدند و صليب مىگرفتند و به سوى فلسطين روى مىنهادند . اموال و دارايى مردم برايشان اهميّتى نداشت و آن را تبديل به پول مىكردند و با خود مىبردند و يا آنكه يك جا به كليسا مىبخشيدند « 2 » .
پطر زاهد پيشتاز شمار فراوانى از مردم بود كه نه ماهيت نظامى داشتند و نه سازمانى منظم و انسجام يافته . گروههاى مختلف ، دسته دسته همراه زنان و فرزندان و اغنام و احشام خود به راه افتاده بودند . شمار زيادى از افراد شرور و جنايتكار نيز در ميان جمعيت حضور داشتند كه به خود سرى و گستاخى آنان دامن مىزدند . پيداست كه اين گروه عظيم و نا به سامان ، هم خودشان با مشكلات پيش بينى نشده رو به رو مىشدند و هم براى ساكنان مسير راه خود ايجاد مزاحمت مىكردند و در مواردى فاجعه مىآفريدند « 3 » .
صليبيها تا رسيدن به وعده گاهشان يعنى قسطنطنيه ويرانيهاى فراوان به بار آوردند و اموال بسيارى از مردم را دستخوش غارت و تاراج ساختند . امپراتور روم كه چشم انتظار آمدن پطر بود با وى ديدار كرد . او كه در آغاز نسبت به پطر و سپاه صليبى احساسى احترامآميز داشت ، پس از مشاهدهء آن لشكر بى نظم و قتل و غارتى كه در قلمرو او به راه انداخته بودند
هامش
( 1 ) . تاريخ جنگهاى صليبى ، رانسيمان ، ص 153 .
( 2 ) . همان ، ص 148 .
( 3 ) . دايرة المعارف بستانى ، ص 15 .