آيتى بيرجندى ( 1310 - 1365 ه . ق )
شيخ محمد حسين آيتى بيرجندى ملقّب به ضياء الدين در سال 1310 قمرى ولادت يافت و در بيرجند به تحصيلات مقدماتى پرداخت و از محضر پدر دانشمندش شيخ محمد باقر گازارى كه عالمى مجتهد و استادى عاليقدر بود ؛ كسب كمال كرد . سپس براى تكميل تحصيلات عاليه به نجف اشرف سفر كرد و به درجهء اجتهاد نائل آمد . مرحوم آيتى افزون بر مراتب علمى طبعى لطيف داشت و اشعارى مىسرود . از جمله آثار وى ، بهارستان ، مثنوى مقامات الابرار ، درّ غلطان و فرائد العقول است . آيتى در سال 1350 ه . ش چشم از جهان فرو بست .
« * » [ مرآت حق و مظهر داور ، على على ]
شاه جهان امير مظفّر على على * كوه شكوه و شاه فلك فر ، على على
شاهى كه جلوهء رخ او تافت از ازل * آفاق را نموده منوّر ، على على
قائم بدوست عالم و او روح عالم است * آرى عرض به جوهر و جوهر ، على على
در ذات او صفات خدايى است جلوهگر * مرآت حق و مظهر داور ، على على
حرز ولايتش كه امان از مخاوف است * جبريل كرده نقش به شهپر على على
بگشاى چشم خويش بر اين نيلگون رواق * به نوشته بر كتيبهاش از زر على على
شاهى كه هفت كشور از او يافتى نظام * ديوان عدل و صاحب دفتر على على
در آسمان مجد و كرامت در اين جهان * مهر سپهر و كوكب ازهر على على
در كشور وجود به دقّت چو بنگرى * بينى كه هست صاحب كشور على على
وصف رخ على چه توانم كه حسن دوست * در آن رخ نكوست مصوّر على على
هامش
( * ) بهارستان ، در تاريخ و تراجم رجال قاينات و قهستان ، تأليف حاج شيخ محمد حسين آيتى ، تهران 1327 ش .