محتشم كاشانى ( درگذشته به سال 996 ه . )
محتشم كاشانى از شعراى اوايل دوران صفويّه است . بهترين اشعارش در مدايح و مرائى خاندان رسالت ( ع ) مىباشد . تركيببندى كه شامل دوازده بند است و در رثاء حضرت سيد الشهداء ( ع ) و واقعهء جانسوز كربلاست از شهرت خاصى برخوردار است . ديوان قصايد و غزلياتش شامل « جامع اللطايف » و « نقل عشاق » است . وفات محتشم به سال 996 هجرى اتفاق افتاد . ديوانش چاپ شده است .
« * » در منقبت حضرت امير المؤمنين على ابن ابيطالب ( ع )
اى نثار شام گيسويت خراج مصر و شام * هندوى خال ترا صد يوسف مصرى غلام
چهرهات افروخته ماه درخشان را عذار * جلوهات آموخته كبك خرامان را خرام
كاكلت بر آفتاب از ساحرى افكنده ظِل * سنبلت بر روى آب از جادوئى گسترده دام
طوبى از قدّت پياپى مىكند رفتار كسب * طوطى از لعلت دمادم مىكند گفتار وام
گل به بويت گر چه مىباشد ، نمىباشد بسى * مه به رويت گر چه مىماند ، نمىماند تمام
گر نسازم سر فدايت بر تو خون من حلال * ور نميرم در هوايت زندگى بر من حرام
شاه خوبانى چو جولان مىكنى بر پشت زين * ماه تابانى چو طالع مىشوى از طرف بام
يافتم دِى رخصت طوف رياض عارضش * زد صبا زان گلستان بوى بهشتم بر مشام
بر لب آن چشمه از خالش نشسته هندويى * چون سواد ديدهء مردم به عين احترام
غيرتم زد در دل آتش كز چه باشد بىسبب * هندوى شيرين مذاق از دلبر ما تلخكام
هامش
( * ) ديوان مولانا محتشم كاشانى ، به كوشش مهر على گرگانى ، از انتشارات كتابفروشى محمودى ، تهران .