بخصوص در اماكن مقدسه نظير مدينهء منوّره و مكهء مكرمه سايهگستر شد ، و حكومت اموى به اشاعهء هوسرانى همّت گمارد تا هيبت آن دو شهر مقدس را از دل مسلمانان ببرد ، ما به اختصار راجع به هوسرانى و بىبندبارى در مدينهء منوّره سخن مىگوييم .
( 1 )
آوازهخوانى
در مدينه منوّره آوازهخوانى به قدرى شايع شد كه به صورت مركز غنا درآمد ، ابو الفرج مىگويد : آوازهخوانى در مدينه چنان معمول بود كه دانشمندان بد نمىدانستند و عابدان مانع نمىشدند . « 1 » ابو يوسف به يكى از مردم مدينه مىگويد :
جريان شما مردم مدينه چه قدر دربارهء اين آوازخوانيها شگفتآور است ! نه بزرگ و نه كوچك ، هيچ كس از آن پرهيز ندارد . « 2 » وقتى كه از آن دره آب روان بود ، آوازهخوانان شروع به آوازهخوانى مىكردند ، در مدينه ، كسى در خفا نمىماند ؛ نه دختران و پسران جوان و نه سالخوردگان مگر اين كه بيرون مىآمدند و به آوازخوانى گوش فرا مىدادند « 3 » و از جمله مطالب شيرينى كه نقل شده اين است كه عبد العزيز مخزومى قاضى مدينه شهادت دحمان آوازهخوان مشهور را كه به نفع مردى از اهل مدينه و به زيان مردى از اهل عراق شهادت داد ، قبول كرد و او را عادل دانست ، آن مرد عراقى گفت : او آواز مىخواند و كنيزكان را آوازهخوانى مىآموزد ؟ قاضى گفت : خدا ما و شما را بيامرزد ، كدام يك از ما آواز نمىخوانيم ! ! « 4 » فقيه مدينه ؛ مالك بن انس شناخت كاملى نسبت به آوازهخوانى داشت ، حسين بن دحمان اشقر نقل كرده ، مىگويد : من در مدينه بودم ، روزى به هنگام
هامش
( 1 ) الأغانى : 8 / 224 .
( 2 ) عقد الفريد : 3 / 233 .
( 3 ) عقد الفريد : 3 / 245 .
( 4 ) الأغانى : 6 / 21 .