17 - الولاية و القضاء ، وى اين رساله را براى ميرزا حبيب الله صدر در سال 1042 تأليف كرده است . آقابزرگ پس از اين مىنويسد : نسخهاى از آن نزد شيخ حسن كمرهاى بود كه آن را از هند به دست آورده بود . « 1 »
18 - همم الثواقب كه گزارش آن خواهد آمد
على نقى كمرهاى ديگر !
نصرآبادى در شمارش شاعران اين عهد از شاعرى با نام شيخ على نقى كمرهاى ياد كرده و در شرح حالش مىنويسد : آباى او از مشايخ كمرهاند . سرخيل فضلا و شعراست . از روزگار به آزار بسيار رسيده . چنانچه خلف او كه شيخ ابو الحسن نام و در حداثت سن از جميع علوم بهرهور بود فوت شد . تركيببندى جهت او گفته كه سنگ را آب مىكند . قصيدهاى در مدح حاتم بيك گفته كه اين بيت از آن قصيده است :
خدمتش را همه از مرفق و زانو به ميان * دست و پا چار كمر بسته مادرزادند
حاتم بيك ، مبلغ خطيرى به جايزهء آن ، همهساله در وجه او تعيين كرده . . . شيخ در سنهء 1030 فوت شد . « 2 » اين شخص كه در نام و لقب و شهر و شيخوخيت با شيخ على نقى كمرهاى قاضى فاضل شيرازى اصفهانى معاصرت و مشابهت داشته ، خلطى را براى شرححالنويسان به وجود آورده است . عجيب آن كه ، كمتر كسى توجه كرده است كه نصرآبادى وى را متوفاى 1030 مىداند ، در حالى كه على نقى شيخ الاسلام در سال 1060 درگذشته است .
مرحوم ابن يوسف شيرازى ، فهرستنويس مدرسه سپهسالار ( شهيد مطهرى فعلى ) در معرفى آثار كمرهاى همين اشتباه را كرده است . ( فهرست سپهسالار ، ج 2 ، ص 641 ) وى به استناد اشعار او تاريخ تولدش را 958 دانسته است . چه وى گفته است :
فرزند على نقى گزين درّ ثمين * آمد به وجود حظ وافر به يقين
از دانش و دين و دولتش هست كه هست * تاريخ « امام دانش و دولت و دين »
اگر تاريخ تولد شاعر را 958 بگيريم و با تاريخ درگذشت على نقى قاضى يعنى سال 1060 ضميمه كنيم ، يك عمر صدساله به دست مىآيد كه هر چند بعيد نيست ، اما در اصل خطاست .
در اين خلط ، ديوان برجاىماندهء طغائى شاعر ، به على نقى قاضى و شيخ الاسلام نسبت داده شده است . « 3 » اين ديوان كه نسخهاى از آن با ابياتى در حدود 5300 بيت در كتابخانهء
هامش
( 1 ) . آقابزرگ ، ذريعه ، ج 25 ، ص 145 ، ش 848
( 2 ) . نصرآبادى ، تذكره ، صص 234 - 235 .
( 3 ) . خوانسارى اصفهانى ، روضات الجنات ، ج 4 ، ص 389