ديوانى است .
پس از آن ، نوبت به حق التوليه مىرسد كه تا واقف زنده است ، نه عشر آن ، از آن اوست .
اما متولّى پس از وى تنها يك عشر دريافت مىكند . همچنين ناظر يك عشر و متصدى نيم عشر خواهند گرفت . باقى در آمد كه هفت عشر و نيم است ، و ثروتى بىحساب ، به نوعى با شخص واقف مرحوم ارتباط دارد و جالب توجه است :
هر شبانه روز شخصى در مكه براى واقف مرحوم طواف بكند و هر ماهى عمرهء مفرده بجاى آورد . ( سالانه مبلغ هفت تومان )
هر شبانه روز شخصى در مدينه به نيابت واقف ، قبر پيغمبر و امامان را زيارت كند و نماز زيارت بخواند ( به مبلغ سه تومان ) .
هر شبانه روز شخصى در نجف و كربلاى معلى و كاظمين و مشهد مقدس از طرف واقف زيارت و نماز زيارت بخواند ( براى هريك در نجف و كربلا و كاظمين و مشهد سالانه سه تومان ) .
دو نفر در مدفن واقف ، يكى در طرف صبح و ديگرى در طرف عصر قرآن بخوانند و ثوابش را به روح واقف اهداء نمايند ( هريك مبلغ سه تومان ) .
البته شرايط ريز آن زياد است ؛ اگر فرضا پنج سال امكان فرستادن كسى به مكه يا مدينه يا موارد ديگر نبود ، متولّى و ناظر ، پول آن را صرف كارهاى خير كنند . ايضا متولّى و ناظر با مشورت مىتوانند اين مقررىها را كم و زياد كنند .
در اينجا باز سخن از غلامان آزادشده به ميان مىآيد كه از اين جهت قابل توجه است .
واقف مىگويد : اگر چيزى زياد آمد ، هر سال مبلغ شش تومان به محمد على بيك غلام آزادشدهء واقف داده شود و پس از وى ميان وارثان او بر حسب احكام قرآن براى پسرها دو برابر دخترها ، پرداخت شود . اين مورد ، نسلا بعد نسل ادامه دارد . در ضمن اگر واقف غلام ديگرى داشته باشد كه در وقت مرگ او آزاد نشده باشد ، متولّى و ناظر او را با درآمد باقى مانده او را آزاد كنند .
اگر بعد از اين موارد ، چيزى ماند ، بر اساس مشورت متولّى و ناظر « به مستحقين سادات عظام و طلبهء كرام و ايتام و ساير مستحقين از ذكور و اناث فرقهء ناجيهء اماميهء اثنىعشريه و ساير خيرات و مبرّات از تعمير مساجد و قناطر و امورى كه نفع عامى داشته باشد ، صرف نمايند . »
8 - يك وقف نامهء ديگر در ادامه آمده كه خود تركيب شده از سه بخش است :
نخست رقباتى را كه اندكى بيش از شصت جريب است ، وقف كرده ، و مورد مصرف آن را براى شخص صالحى از علماى شيعهء قرار داده است كه در آن روستا و روستاهاى اطراف به تعليم « عقائد دينيه و احكام شرعيه » به بچهها و ساير مردم بپردازد . البته اين معلم
صفويه در عرصه دين ، فرهنگ و سياست ( فارسى ) — صفحة 884
مساهمون: الشيخ رسول جعفريان
ص٨٨٤