تخطي إلى المحتوى الرئيسي

صفويه در عرصه دين ، فرهنگ و سياست ( فارسى ) — صفحة 655

مساهمون:

ص٦٥٥
خدا چيزى نيست ، و هر چه هست عين خداست ، و تشبيه به دريا و موج مىكنند ، يعنى حق تعالى به‌منزلهء درياست ، و خلق به‌منزلهء موج دريا ؛ و مىگويند اگر چه موج در خيال ، غير درياست ، اما در واقع عين درياست و آن چه از مذهب ائمه عليهم السلام ما معلوم است بطلان اين قول است ؛ و ظاهرا كه تابعان منصور اين اعتقاد را از نصرانيان فراگرفته باشند ؛ و از شخصى شنيدم كه از بعضى رياضت‌كشان ارمنى نقل مىكرد كه مىگفته ، مذهب ما در وحدت وجود مثل گوشه نشينان شماست . و خود از بعضى از رياضت‌كشان فرنگ در بغداد شنيدم كه اظهار اعتقادى مىنمود كه عين اعتقاد اين جماعت است . خاتمه در بيان طريق نوربخش كه پيروان حلّاج بدان مىنازند ، و شيعيان را فريب مىدهند كه اين طريقهء معروف كرخى است و او دربان حضرت امام رضا عليه السلام بود . ابو سعيد محمد نوربخش [ م 869 ] مريد اسحاق ختلانى است ، و اسحاق مريد محمود مزدقانى است ، « 1 » و محمود مريد ، علاءالدولهء سمنانى است ، و علاء الدولة مريد عبد الرحمن اسفراينى است ، و عبد الرحمن مريد نجم كبراست ، « 2 » و نجم الدين مريد عمّار ياسر اندلسى « 3 » است ، و عمّار مريد ابو نجيب سهروردى است ، و ابو نجيب مريد احمد غزالى است ، و احمد مريد ابو بكر جولاه [ نساج ] است ، « 4 » و او مريد [ ابو ] على كاتب است ، و على مريد ابو على رودبارى است ، و ابو على مريد جنيد بغدادى است ، و جنيد مريد سرّى سقطى است ، و سرّى مريد معروف كرخى است . « 5 » اى دوستان اهل بيت ! نظر كنيد و ببينيد كه پيروان حلّاج ، چه پيران اختيار نموده‌اند و طريقهء اهل بيت را كه علماى دين‌دار روايت نموده‌اند ، واگذاشته‌اند ، و طريقهء دشمنان اهل بيت را پيش گرفته‌اند . اعوذ باللّه السميع العليم من همزات الشياطين و أعوذ بالله ان
هامش
( 1 ) . بر اساس طريقه‌اى كه در ميان مشايخ نوربخشيه هست ، خواجه اسحاق ختلانى مريد سيد على همدانى و سيد على مريد شيخ محمود مزدقانى بوده است . ( 2 ) . در سلسلهء مشايخ چنين آمده است كه اسفراينى مريد شيخ احمد ذاكر فانى است و شيخ احمد مريد شيخ علىّ بن لالاست و او مريد شيخ نجم الدين كبرى . ( 3 ) . در ملى و مرعشى : بدلى ( 4 ) . در سلسلهء مشايخ آمده است كه ابو بكر نساج مريد ابو القاسم كرّگانى و ابو القاسم مريد ابو عثمانى مغربى و وى مريد ابو على كاتب است . ( 5 ) . بنگريد : شيرازى ، طرائق الحقائق ، ج 2 ، صص 320 - 321 ( شيرازى از مفاتيح الاعجاز شرح گلشن راز اثر شيخ محمد باسيرى نوربخشى - جانشين سيد محمد نوربخش - اين سلسله را با تغييراتى كه در پاورقى آورديم ، نقل كرده است ) .