شاه طهماسب خود ، خطاب به عبيد خان ازبك ، در نفى مشروعيت او و به طور ضمنى در اثبات مشروعيت خودش مىگويد :
كه اى خان بن خاق خاقاننژاد * مطيع تو كيخسرو و كيقباد
به جز آل احمد اولوالامر كيست * سخن گفتن از بكر و از عمر چيست
جگر گوشهء شاه مردان منم * شه شيردل ، مير ميدان منم « 1 »
3 - شاه طهماسب و رواج مذهب تشيع
عبدى بيك نه تنها در اشعارش كه در كتاب تكملة الاخبار ، يكى از مهمترين ويژگىهاى شاه طهماسب را تلاش وى در رواج مذهب تشيع مىداند . وى همانند بسيارى از فرهيختگان شيعهء در اين دوره ، يكى از مهمترين ويژگىهاى اين دولت را دفاع آن از تشيع مىداند ، درست همانطوركه خاستگاه آن تشيع بوده است . وى اين تعبير دوم را در اين شعر بسيار زيبا كه آن را به مناسبت جشن تولد پيامبر صلى الله عليه و آله سروده ، چنين بيان كرده است :
تا جهان از روز مولود نبى گيرد شرف * تا دهد عهد غدير آرايش تاج و سرير
روز مولود نبى باد مبارك زان كه هست * دولتت انگيخته از دولت روز غدير « 2 »
در يك مورد ، دربارهء رواج تشيع و مذهب اهل بيت توسط شاه طهماسب مىنويسد :
رواج دين محمدى و رونق مذهب اثناعشرى در زمان سلطنت آن اعلى حضرت به مرتبهاى رسيد كه زمان مستعد آن شد كه صاحب الامر لواى ظهور برافرازد . « 3 »
در همين باره در دوحة الازهار چنين سروده است :
رواج مذهب جعفر به جهدش * ظهور مهدى هادى به عهدش
به نامش خطبهء اثنا عشر نو * ز يمنش ملت خير البشر نو « 4 »
انتظار رواج مذهب تشيع توسط دولت صفوى ، براى شاعرى چون عبدى بيك كه سخت علاقهمند به مذهب شيعه بود ، امرى طبيعى مىنمود . اين دولت ، با انگيزهء رواج اين مذهب برآمده بود و اكنون نيز مىبايست همّتش را صرف تحقق اين امر مىكرد . همينجاست كه عبدى بيك از تلاش طهماسب براى رواج مذهب اثنا عشر سخن مىگويد و مىافزايد :
تا نگه مىكنى ز چرخ اثير * مذهب شيعه گشته عالمگير
هامش
( 1 ) . قمى ، قاضى احمد ، همان ، ج 1 ، ص 207
( 2 ) . شيرازى ، تكملة الاخبار ، ص 114
( 3 ) . همان ، ص 60
( 4 ) . دوحة الازهار ، ص 21