تخطي إلى المحتوى الرئيسي

صفويه در عرصه دين ، فرهنگ و سياست ( فارسى ) — صفحة 498

مساهمون:

ص٤٩٨
در زمان شاه غازى نايب مهدى دين * رحمة للعالمين موصوف رحمن الرحيم
سايهء لطف خدا طهماسب شاه دين پناه * بنده‌پرور خسرو عادل خداوند كريم « 1 »

2 - تكيه بر سيادت شاه طهماسب

عبدى بيك در ميان خصلت‌ها و ويژگىهاى شاه طهماسب ، شايد بيش از همه روى سيادت او تكيه مىكند . اين نكته‌اى است كه هم به لحاظ شرف اجتماعى و هم به لحاظ نوعى وسيلهء براى تثبيت مشروعيت سياسى اهميت دارد . به همين دليل است كه عبدى بيك در وصف شاه طهماسب به عنوان اولين ويژگى او مىنويسد : اول نسب اعلى حضرت كه سيادت موسويهء حسينيهء فاطميهء علويه است كه اين سلطنت به ميراث يافته . « 2 » بر همين پايه است كه در اشعارش نيز بر اين ويژگى تكيه مىكند :
سليمان جاه شاه موسوى يد * گهر در نسلش از صلب محمد
چراغ دودمان مصطفايى * به رخسارش فروغ مرتضايى « 3 »
و در جاى ديگرى مىگويد :
خسرو دادبخش دين‌پرور * نسبش منتهى به پيغمبر « 4 »
و باز دربارهء اعتبار نسبى او مىگويد :
ز روى نسب از رسولش گهر * ز راه حسب سوده بر چرخ سر
حسن خلق شاه حسينىنسب * چو سجاد و باقر به علم و ادب « 5 »
همچنين در مقدمهء آيين اسكندرى ، پس از ستايش خدا و رسول و امامان عليهم السلام در وصف شاه چنين مىسرايد :
به دوران شاه حسينىنسب * ز دامن مكن دور چنگ طرب
چراغى است از خاندان رسول * فروزنده از نور زوج بتول « 6 »
نيز دربارهء او مىگويد :
سيّد شاهان عدالت شعار * مرشد عباد حقايق دثار « 7 »
هامش
( 1 ) . بنگريد : بررسى كتب خطى قديمهء وزارت خارجه ، ص 4 ( تهران ، 1377 ) ( 2 ) . شيرازى ، تكملة الاخبار ، ص 165 ( 3 ) . دوحة الازهار ، ص 21 ( 4 ) . زينت الاوراق ، ص 42 ( 5 ) . صحيفة الاخلاص ، ص 103 ( 6 ) . آيين اسكندرى ، ص 16 ( 7 ) . مظهر الاسرار ، ص 191