و در مرثيهء شاه صفى مىگويد : ( ص 3557 )
چهارده سالِ هلالى مذهبِ اثنا عشر * بود از شمشير گردون صولت او پايدار
صائب دربارهء شاه عباس دوم مىگويد : ( ص 3559 )
از رسوخ اعتقادَت آسمان بنياد شد * چون بروج آسمانى مذهب هشت و چهار
و در جاى ديگر مىگويد :
آسمان بنياد خواهد كرد از اقبال بلند * مذهب اثنا عشر را چون بروج آسمان
صائب دربارهء توسعه تشيّع در هند در عهد شاه عباس دوم و به دست او مىگويد :
( ص 3568 )
در هند گشت خطبهء اثنا عشر بلند * شد كامل العيار زر از نام هشت و چار
صائب انتظار آن مىبرد كه مكه نيز بدست شاه عباس دوم گشوده شود : ( ص 3580 )
ناف عالم را به نام او بريده است آسمان * مكه را تسخير خواهد كرد آن عالم مدار
همچنين دربارهء شاه عباس دوم مىگويد : ( ص 3580 )
ز اعتقاد او مذهب اثنا عشر * يك سر و گردن گذشته است از بروج آسمان
و نيز مىگويد : ( ص 3570 )
هم دين حق گرفت ز شمشير او رواج * هم فرق ملك ازو يافت تاج افتخار
و اين چنين « رواج تشيع » سبب « تاج افتخار » مىشود . صائب در جاى ديگر دربارهء عباس دوم گويد : ( ص 3577 )
اول شاهان عالم ، ثانى عباس شاه * افسر فرمانروايان ، خاكروب هشت و چار
ملا رفيع قزوينى نيز در ستايش شاه سليمان روى همين نكته كه دولت صفويه ، حافظ مذهب تشيع اثناعشرى است تكيه كرده است :
فارِسِ كشور دين شاه سليمان كه ازو * عَلَم دولت اولاد على گردون ساست
شاه حيدر نسب آن كو به طناب ضبطش * خيمهء ملّت اثناعشرى بر سرپاست « 1 »
2 - سيادت صفويان و توجيه مشروعيت
نفوذ ديرپاى سيادت در ميان مسلمانان ، به ويژه ايرانيان و به ويژه شيعيان ، نيازى به شرح و بسط ندارد ، دهها قيام شيعى در ايران با اعتماد به قداست سيادت از سوى علويان برپاگرديد و كسان زيادى را به خود جذب كرد . صفويان نيز منتسب به اين خاندان بودند . و از اين راه شهرت و اعتبار فراوانى كسب كردند . آنان با اتكا به سيادت توانستند تا اندازهاى قدرت خويش را در ميان عامه مردم نفوذ دهند . شاه اسماعيل ضمن نامهاى به شيبك خان
هامش
( 1 ) . ملا رفيع قزوينى ، ديوان ص 463