خود و در مجموعههاى متفرق خود و ساير ارباب حال و اصحاب كمال نيز در فوائد خود آن حديث را از امام على النقى و امام عسكرى عليهما السلام آوردهاند . ( برگ 151 ر - پ ) .
در اين حديث آمده كه واقعه در روز نهم ربيع الاول رخ داده است . افندى تصريح مىكند كه اين روايت ، در منابع مختلف به شكلهاى متفاوتى آمده و در واقع « غايت اختلاف و نهايت تفاوت و كم و زياد با يكديگر در نقل بهم رسانيده » كه « متعرض همگى آنها در اين مقام شدن ، الحال موجب غايت طول در كلام مىشود و لابد شرح و تفصيل آن احاديث را به كتاب لسان الواعظين كه خود به عربى تأليف نموده حواله كرده » در اينجا خلاصهاى از آن حديث را مىآورد . سپس افندى شروع به نقل اين حديث كرده است كه امام به جمعى از اصحاب فرمودند كه اين روز را عيد بگيرند . اصحاب دليل آن را سؤال كردند و حضرت به نقل از حذيفه ، روايت مفصلى را در عيد گرفتن اين روز توسط رسول خدا صلى الله عليه و آله و امام على و حسنين عليهم السلام نقل كردند . ( برگ 153 پ تا 157 ر ) . پس از آن افندى توضيحاتى در شرح اين حديث داده و از برگ 158 ر باز ادامهء نقل آمده كه ضمن آن فضائل اين روز بيان شده است . « 1 »
اين فضائل بر اساس همان روايت يكبهيك با شماره بيان شده و تا هفتاد و دو فضيلت رسيده است . پس از آن مىنويسد : « تمام شد ترجمهء اين حديث شريف طويل الذيل .
مخفى نماناد كه جناب سيد جليل پسر سيد ابن طاوس مذكور در كتاب زوايد الفوائد خودش بعد از روايت همين حديث طولانى چنين مىفرمايد كه من خود اين حديث را از خط شريف شيخ علىّ بن محمد بن محمد بن طى متقدم رحمه الله كه از اكابر علماى شيعه است ، نقل كردهام و باز اين سيد عالىجناب در آن كتاب خود فرموده كه من خود در كتابهاى ديگر نيز كه تتبع كردم ، چندين روايت ديگر موافق همين حديث يافتم ؛ يعنى كه در آنها همگى چنين مذكور بود كه مقدمهء قتل عمر خطاب در همين روز نهم ربيع الاول واقع شده است . »
افندى مىافزايد : اين بىبضاعت نيز خود همين حديث شريف مزبور را به خط ابن طى مجتهد متأخر فقيه كه نوادهء همان ابن طى مجتهد متقدم سابق مذكور بوده باشد ، نيز ديدهام و تمامش را نيز خود ملاحظه و تأمل و از روى آن ، خود اين حديث را تصحيح نمودم . ( برگ 166 ) و نيز مىنويسد : « از تتبع نيز ظاهر مىشود كه در زمانهاى سابق نيز متعارف در ميان شيعيان ، عيد بابا شجاع الدين همين روز بوده است » ، چنان كه بر خلاف اين مطلب روايتى به دست نيامده است . البته منابع اهل سنت ، همه تاريخ كشته شدن خليفه را اواخر ذىحجه
هامش
( 1 ) . در اينجا در نسخهء اصل صفحهء 71 و 72 بخشى از اين روايت آمده ؛ اما باز ناقص شده و آنچه كه در برگهاى 160 تا 165 ر آمده ، از نسخهء اصل سقط شده است .