جناب احديت استحكام احكام دين و شريعت نبوى به نوعى همّت مصروف فرماييم كه موجب رضاى بارى و باعث فيروزى و سرافرازى بوده باشد . . .
لهذا مقرر فرموديم كه بيگلربيگيان نصرتنشان جهانگشا و امراى ملك . . . به امر واجب الاتباع
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَيْسِرُ وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ فَاجْتَنِبُوهُ
« 1 » از شرب شراب كه آتش شعلهء جحيم و مانع سلوك دركات نعيم . . . است ، اجتناب لازم دانسته . . . در هرجا كه خمى و سبويى يا قطره و بويى از آن باشد ، در اهراق و ازالهء آن ، سعى موفور و اهتمام غير محصور به منصهء ظهور رسانند .
پس از آن ، از همهء اميران شهرها خواسته شد تا حكم مزبور را در اماكن عمومى نصب كرده « آويزهء گوش ساكنان و مقيمان » ديار خويش سازند . و اگر احدى « از شريف و وضيع و اعيان و اوباش » از اين حكم تخطى كرد ، « به نهج مقرر شريعت مقدسه ، اقامهء حدود و تعذير شرعى » نمايند .
اندكى پس از صدور حكم ، اعتراضهايى مطرح شد . محور اين اعتراضها آن بود كه درآمد ناشى از رواج اين قبيل امور ، به ويژه مشروبفروشىها ، قمارخانهها و مراكز فحشا ، بسيار گسترده بود و جلوگيرى از آنها ، سبب شد تا دولت از درآمد قابل توجهى ، محروم بماند . نصيرى خلاصهء آن اشكالات را چنين آورده است :
بر بعضى از آن معاصى ، مثل فواحش و قمارخانه و چرسفروشى و نظاير آن ، ماليهاى قرار يافته كه سال به سال ، عايد ارباب حوالات ديوانى و وسيلهء تقويت جنود در دو جهان مردود شيطانى و به صرف سوخت مشاعل خورشيد مشاكل درگاه جهانبانى ، شب ظلمانى ظلم در نظر بىبصيرتان ، نورانى مىگردد « 2 » و آن مبلغ خطيرى مىشود . چه ، از آن جمله ، وجوه بيت
هامش
( 1 ) . مائده ، 90
( 2 ) . در اينجا نكتهء جالبى در قالب اين عبارات ادبى بيان شده . و آن مطلبى است كه سانسون در سفرنامهء خويش بيان كرده و مصحح متن بالا ، آن را به نقل از سفرنامهء سانسون ( ص 136 ) آورده است : وى نوشته است : مبالغ هنگفتى به عنوان ماليات از اماكن فسق و فجور و عيش و عشرت وصول مىگردد . شاه عباس كه مىترسيده است پولى را كه از راه روابط نامشروع در اماكن فساد فراهم مىشود داخل خزانهاش كند و در نتيجه خزانهاش را نجس و ملوّث گرداند ، راه حلى به نظرش رسيده بود . وى دستور داده بود كه اين پولها را به مصارفى برسانند كه از آتش بگذرد تا پاك شود ! به همين مناسبت مخارج روشن كردن مشعلها و چراغانىها و آتشبازىهايى كه در حضور شاه انجام مىگرديد از اين پول برداشته و مصرف مىكردند .
شايد به همين دليل است كه سرپرستى قمارخانهها و روسپىخانهها به عهدهء مشعلدارباشى بوده است .
اين نكتهاى است كه شاردن نيز آن را يادآور شده است . نك : شاردن ، سفرنامه ، ج 2 ، صص 789 - 790