محمد - صلى الله عليه و آله - را در خواب ديدم كه به من مىفرمايند كه از مناهى بگذر كه ترا فتوحات خواهد شد . در صبح به احمد بيك وزير و امرا كه حاضر بودند ، اين خواب را بيان كردم . بعضى از ايشان گفتند كه از بعضى منهيّات بگذريم و از بعض ديگر مثل شراب كه ضرورى سلطنت است نمىتوان گذشت و هركس حرفى در اين باب مىفرمود . آخر من گفتم كه ، امشب بدين نيّت مىخوابم ، به هر طريق كه مىنمايد ، بدان عمل خواهم كرد . . . باز همان شب در واقعه ديدم كه در بيرون پنجرهء پايين حضرت امام ضامن امام رضا - عليه السلام - دست سيادت پناه مير هادى محتسب را گرفته ، از شراب و زنا و جميع مناهى توبه كردم . . . صباح در همان موضع ، سيد مذكور حاضر شد ، دستش را گرفته از جميع مناهى توبه كردم و در سن بيست سالگى اين سعادت نصيب شد . اين رباعى انشا كردم :
يكچند پى زمرّد سوده شديم * يكچند به ياقوت تر آلوده شديم
آلودگيى بود به هر رنگ كه بود * شستيم به آبتوبه آسوده شديم
الحمد لله و المنّه از آن تاريخ كه سعادت ميسّر شده ، از كل مملكت من فسق و فجور بر طرف شده و روز به روز بتوفيق الله تعالى ، فتوحات گوناگون روى نموده ، به طريقى كه هرگز در خاطر ما شمّهاى از آن نمىرسيد . « 1 »
شرحى كه گذشت از آن خود طهماسب است كه اصل اين ماجرا را به خوابى منسوب مىكند كه در مشهد مقدس ديده است . در اينجا بايد به اين نكته توجه داشت كه وى درست در همين سال ، حكم شيخ الاسلامى شيخ علىّ بن عبد العالى كركى ( م 940 ) صادر كرده و تمامى اختيارات را به وى واگذار كرد . « 2 » بعيد نمىنمايد كه اين اقدامات تحت تأثير محقق كركى انجام شده باشد .
روملو نيز در ضمن حوادث سال 939 مىنويسد : و اندر اين سال ، شاه دين پناه از جميع مناهى توبه كرد . فرمان همايون شرف نفاذ يافت كه محتسبان آبروى پياله و جام عقوبت انجام را ريخته ، شيشهء ناموس ايشان را به سنگ افسون زنند و به نصايح الحقّ مرّ پنبهء غفلت از گوش صراحى بكشند . اگر سركشى كند ، گردن او را نرم سازند ، بلكه به حكم كلّ مسكر حرام ، بوزه و بنگ « 3 » و هرچه بينند بيندازند . مغنّى بىمعنىگوى را ، اگر بىقانون شرع آواز
هامش
( 1 ) . طهماسب ، شاه ، تذكره ، صص 29 - 30
( 2 ) . خاتونآبادى ، وقائع السنين و الاعوام ، ص 461 . خاتونآبادى نوشته است كه محقق در وقت صدور اين حكم در نجف بوده است .
( 3 ) . شاردن دربارهء بنگ نوشته است : نوع ديگر مكيفات دشمن جان و تن ، جوشانده خشخاش و شاهدانه و