اين رساله در اثبات وجوب عينى نماز جمعه نوشته شده و در بيروت و جز آن به چاپ رسيده است . ترجمه فارسى آن نيز در قم به چاپ رسيده است . ردّيههاى مختلفى بر آن نگاشتهاند كه از آن جمله ، ردّيه اسماعيل بن محمد حسين بن محمد رضا بن علاء الدين محمد مازندرانى است « 1 » و صاحب روضات الجنات قسمتى از آن را عينا آورده است . امين بن عبد الوهاب ، شاگرد فيض نيز رسالهاى در رد بر شهاب ثاقب نوشته است . « 2 »
5 - فيض رسالهء ديگرى به فارسى در اين زمينه تحت عنوان ابواب الجنان دارد . « 3 » نسخهاى از آن در كتابخانهء مرعشى ( فهرست ، ج 26 ، ص 134 ، ش 10177 ) موجود است .
6 - رسالة فى صلاة الجمعة « 4 » / حسين بن عبد الصمد ( م 984 )
نويسنده پدر شيخ بهايى است . اين رساله در اثبات وجوب عينى نماز جمعه نگاشته شده و دو نسخه از آن در فهرست مجلس ، ج 5 ، ص 285 معرفى گرديده است ؛ نسخهاى از آن هم در كتابخانهء مرعشى ش 11112 موجود است . قسمتى از كتاب العقد الطهماسبى نويسنده كه چاپ شده ، در اين باره است . شيخ حسين بن عبد الصمد ، به ويژه زمانى كه در خراسان منصب شيخ الاسلامى داشته ، نماز جمعه را برگزار مىكرده « 5 » و نقش مهمى در احياى اين حركت داشته است .
7 ، 8 ، 9 - رسالة فى صلاة الجمعة / محمد بن عبد الفتاح تنكابنى « سراب » ( م 1124 )
تنكابنى چندين رساله در اين زمينه نوشته و يكى از درگيرترين عالمان اين دوره ، در مبحث مربوط به نماز جمعه است .
يكى از رسالههاى او در اين زمينه ، رسالهاى كه در رد بر مولا على رضاى تجلّى شيرازى ( م 1085 ) و فاضل تونى نوشته و ادلّهء آنان را دائر بر حرمت اقامهء نماز جمعه در عصر غيبت ، رد كرده است . اين رساله در فهرست مجلس ، ج 7 ، ص 179 - 178 و فهرست دانشگاه ج 5 ، ص 2094 معرفى شده است . « 6 » در آنجا آمده است كه وى اين رساله را به اشارهء استادش محمد باقر سبزوارى نوشت كه فاضل تونى رسالهء او را رد كرده بود .
وى رسالهء ديگرى به زبان عربى دارد كه در فهرست دانشگاه ج 16 ، ص 392 - 391 معرفى شده و نسخهاى از آن در كتابخانهء آستان قدس به شماره 6466 موجود است . « 7 »
هامش
( 1 ) . حسينى ، سيد احمد ، فهرست كتابخانهء آية الله مرعشى ، ج 8 ، ص 222
( 2 ) . خوانسارى اصفهانى ، همان ، صص 87 - 82
( 3 ) . تهرانى ، ذريعه ، ج 1 ، ص 77 ، و ج 15 ، ص 78
( 4 ) . همان ، ج 15 ، ص 70
( 5 ) . خوانسارى اصفهانى ، همان ، ج 2 ، ص 341 ؛ و نك : مدرسى طباطبائى ، فقه شيعه ص 201
( 6 ) . نك : مدرسى طباطبائى ، فقه شيعه ، ص 267
( 7 ) . فكرت ، فهرست الفبايى كتب خطى آستان قدس رضوى ، ( مشهد ، 1369 ) ص 386