الجمعة ؛ 2 - الحثّ على صلاة الجمعة ؛ 3 - رسالة فى آداب الجمعة . « 1 »
تونى در صحت انتساب اين رساله به شهيد ترديد نموده است . « 2 » علامه آقا بزرگ تهرانى ؛ علت اين ترديد را ناشى از اشتباهى مىداند كه بر اساس آن تاريخ فراغت از تأليف اين كتاب در نسخهاى سال 972 بوده است در حالى كه شهيد ، سالها پيش از آن به شهادت رسيده است . آقا بزرگ مىگويد : اصل نسخه در مكتبة الخوانسارى موجود مىباشد و ترديدى نيست كه سهو از ناسخ بوده كه به جاى « ستين » ، « سبعين » نوشته است . « 3 » به نظر مىرسد كه اين انكار ، بيش از آن كه ناشى از اين خطا باشد ، ناشى از آن است كه عالمان منكر وجوب نماز جمعه ، نمىخواستهاند تا انتساب اين رساله را به عالم برجستهاى مانند شهيد ثانى بپذيرند . ملا محمد سراب در رسالهاى كه در رد بر تونى نگاشته ، مىنويسد : اين سخن بسيار سست ، يا از روى فراموشى است يا فريبكارى كه از گوينده دور است ؛ چه متواتر است كه اين رساله از شهيد است و اگر تونى آگاه نبود ، مىخواست از ديگران بپرسد ، چنانكه نگارندهء مدارك هم عبارتهايى از آن را آورده و شهيد نياى اوست ؛ شايسته بود كه از يكى از فرزندان شهيد كه در اين شهرها هستند بپرسد تا نسخهء خط او را به دو نشان دهند يا از راههاى ديگر روشن كنند كه آن رساله از شهيد است . گذشته از اينها ، اين رساله پس از آن كتابهايى كه او مىپندارد مؤخّر است ، نوشته شده است . تازه اين كه بگوييم شهيد اين رساله را در جوانى نوشته است ، به او گستاخى كردهايم و انديشهء جوانى او را ناپخته خواندهايم . از همهء اينها كه بگذريم چنان كه شهيد خود نوشته است او بخش يكم مسالك را روز چهارشنبه رمضان 951 و شرح لمعه را پايان شب شنبه 21 جمادى الاولى سال 957 و اين رساله را در اول ربيع الأول سال 962 تمام كرده است . « 4 »
نسخههايى از اين رساله در فهرست مجلس ، ج 7 ، صص 184 - 183 ، فهرست دانشگاه شماره 4102 ، فهرست سپهسالار سابق ج 5 ، ص 289 ، فهرست نسخههاى خطى ( نشريه كتابخانهء مركزى دانشگاه ) دفتر 11 ، 12 ، ص 283 ، فهرست مرعشى ، ج 21 ، صص 85 - 84 ، معرفى شده است . متن چاپى آن توسط انتشارات اسلامى در قم به چاپ رسيده است .
4 - الشهاب الثاقب / ملا محسن فيض كاشانى ( م 1091 )
هامش
( 1 ) . نك : افندى ، رياض العلماء ، ج 2 ، ص 370 ؛ عاملى ، شيخ حر ، امل الامل ، ج 1 ، ص 86
( 2 ) . حائرى ، عبد الحسين ، فهرست نسخههاى خطى كتابخانهء مجلس ، ج 7 ، صص 183 - 182
( 3 ) . آقا بزرگ ، ذريعه ، ج 16 ، ص 72 . در همين زمينه نك : دانشپژوه ، فهرست كتابخانهء مركزى دانشگاه ، ج 5 ص 2095
( 4 ) . دانشپژوه ، محمد تقى ، فهرست نسخههاى خطى اهدائى مشكات به كتابخانهء مركزى دانشگاه ، ج 5 ، ص 2095 - 2096