تهنيت اين فتح نامدار سرداران و متصرّفان هر ديار چون : امير زكريا و مصطفى بيگ كرد ، كه در قلعهء ماكو متحصّن بودند و قبل از اين فعل تمرّد وى رقمزدهء كلك بيان گرديد ، در دار السّلطنهء تبريز به درگاه جهانپناه روى عبوديّت و اخلاص بر تراب مسكنت سودند و هريك به خلع پادشاهانه مفتخر و سرافراز گرديده به محال خويش معاودت نمودند .
پس از فراغ مهمّات حكومت ولايت چخورسعد به امير گونه خان قاجار مفوّض داشته وى را اميرالامراى آن ولايت گردانيد . آنگاه اقبال در ركاب و شوكت و توفيق رفيق به عزيمت طواف قدسى مطاف آبا و اجداد عظام ولايت احتشام متوجّه دار الارشاد اردبيل گردانيدند .
180 اهتزاز قلم مشكين رقم در بيان فتح قراباغ و گنجه و تفليس
. « 1 » چون به تأييد ايزد متعال و اجتهاد و اهتمام پادشاه صاحب اقبال و استيصال جنود روم كه متعلّق به سردارى چغالاوغلى بود بر نهج مزبور به وقوع انجاميد ، پادشاه جهانگشاى با فتح و انبساطى صريح بعد از مراسم طواف قدسى مطاف آباء و اجداد ولايت انتماء در عين زمستان و شدّت سرما از دار الارشاد اردبيل به عزم تسخير ولايت قراباغ و گنجه و تفليس رايت جهانگشاى [ 245 ب ] بدان صوب برافراشت . بعد از عبور از ارس بنا بر شدّت سرما و برودت هوا و نزول متواتر برف و باران ، كه در آن زمان واقع بود ، در ولايت ارسبار ، كه هوايش نسبت به ديگر مواضع به اعتدال أقرب بود بر نيّت قشلاق سراپردهء عزّت و اجلال لاصق مهر و ماه گرديد .
در اين مكان فرمان لازم الاتباع به نفاذ پيوست كه محمّد خان قاجار و عليخان موافق ، كه دو امير صاحب اقتدار بودند ، در آن ديار با سه چهار هزار سوار از ايل قاجار و دو سه هزار پيادهء توپچى خراسان ، كه در انداختن تفنگ مهارتى تمام داشتند ، به ظاهر گنجه رفته در محاذى قلعهء آن حصارى متين احداث نمايند و در آن زمستان در آن حصار اقامت نموده در محاصرهء اهل گنجه غايت اجتهاد مسلوك دارند تا زمانى كه رايات عزّت و اقبال موسم دى را در مواضع ارسبار قرين عشرت و انبساط به پايان رسانيد ، در زمان اقبال به
هامش
( 1 ) - ف : اين بخش را ندارد .