تخطي إلى المحتوى الرئيسي

روضة الصفويه ( فارسى ) — صفحة 788

مساهمون:

ص٧٨٨
جمهور تفنگچيان از اسب به زير آمده اين موضع حصين را حصار گيرند و طرق بر اين جماعت مسدود دارند تا كرا بخت ياورى كند و كرا رخت به سيلاب فنا دهد » . قرچغاى خان را سخنان دولت‌خواهان موافق افتاده امر نمود كه غلامان كوچك تفنگچيان را از اسب پياده گردانيده مراكب ايشان را محافظت نمايند . آن سرداران صايب‌تدبير بعد از آن انديشهء صلاح پيشه توپچيان خراسان را با توپچيان اصفهان و بافق موازى پانصد نفر مردان كارزار ديده جمله را در كنار آن وادى بر امتداد به كمينگاه بازداشتند و بدان كنار وادى قرچغاى خان لواى گردون‌ساى نصب فرموده در ظلّ آن با سران سپاه قرار گرفت . از آن جانب توپچيان روم با آن عدّه و هجوم بر طريق سابق چون سحاب ريزان به آتش دادن تفنگ پيش آمده چشم بر لواى گردون‌ساى قرچغاى خان داشتند . از كمينگاه كنار وادى غافل چون قريب به آن مكان رسيدند به مثابه‌اى كه تير و تفنگ كارگر آيد خراسانيان قدرانداز به هيئات اجتماعى تفنگها را گشاد داده در صدمهء نخست پانصد نفر دفعة واحدة از توپچيان روم در پيش آن كمينگاه بر خاك رزمگاه افتادند و در مرتبهء دوّم نيز جمعى كثير طعمهء اژدهاى تفنگ گرديدند . همچنين توپچىباشى آن خون گرفتگان را به زجر و تعدّى [ 422 الف ] به صدمهء بن نيزه پيش رانده طعمهء اژدهاى تفنگ مىگردانيدند ، چنانچه در آن مقام دو هزار نفر از توپچيان روم به بئس المهاد قرار گرفتند . پس از اين قتل ، سرداران و توپچىباشى آن قوم به موضع كمينگاه و كنار وادى متفطّن گرديده جمله در يك مكان متوقّف گشتند . از آن موضع قدم فراتر نمىنهادند تا آن كه بر يك حدّ معركهء كارزار ، كه چهار باغى وسيع مشتمل بر اشجار رفيع واقع بود ، توپچىباشى روم جهت دفع كمينگاه موازى سيصد نفر از اعيان توپچيان قدرانداز روم را بدان چهار باغ بازداشت بر عزيمت آن كه كنار وادى را از متصرّفان آن مقام انتزاع نمايد . آن سيصد نفر با سردارى هوشيار به درون چهار باغ قرار گرفته به زخم تفنگ نوعى نمودند كه يكى از آن توپچيان را حركت از مكان امكان نبود . امّا از نزد پادشاه بنا بر بعد مسافت از معركهء كارزار زمان ملك بيگ جارچىباشى اصفهانى به معركهء كارزار شتافته سوانح حالات رزم معروض رأى جهان‌آراى مىگردانيد و در اين مرتبه به دستور به مضمار كارزار از مركب وصول تاخته حال بر اين منوال مشاهده فرمود بر بادپاى تازىنژاد ، كه گويا أفصح المتكلّمين انورى اين بيت در شأن وى انشاء فرموده ، بيت :
سبك‌روى كه به امروزش ار برانگيزى * به عالميت رساند كه اندرو فرداست
بر فور خود را به ساحت كبرياى پادشاه جم‌جاه رسانيد و كيفيّت احوال معركهء رزم و اضطرار تفنگچيان را معروض بارگاه جلال گردانيد . پادشاه بنده‌نواز از توپچيان خاصّه ،