فواضل ذخاير از جنس مأكولات و فواكه احتراق داده جمله نابود و مفقود گردانيدند ، چنانچه از ولايت [ 419 ب ] سلماس تا دار السّلطنهء تبريز ، كه قريب به چهل فرسخ مسافت است ، به نوعى از مذكورات پرداخته گردانيدند كه يك شخص را يك روز اقامت در آن محال محال مىنمود . بر نهج مذكور مواضع آن ممرّ را از مذكورات پرداختند و پادشاه مرتضوى انتساب از بلدهء خوى به سمت دار السّلطنهء تبريز عنان اقبال به سمند اجلال سپرده در برابر جنود مخالفان ، كه از طريق سلماس متوجّه تبريز بودند ، طى مسافت مىنمودند . چنانچه ارونقكوه ولايت طسّوج و شبستر و ديگر مواضع منزّه آبادان در دامن آن واقع است و از جبال مشهورهء آذربايجان است ميان آن دو سپاه بحر خروش حايل بود . بدين مثابه هر دو گروه به سمت تبريز طى مسافت مىنمودند تا قريهء صوفيان كه بر ملتقاى طرفين واقع است . پادشاه صاحب اقبال قبل از نزول مخالفان در قريهء صوفيان طرق بر سپاه روم مسدود گردانيده رايات اثنىعشرى آيات به ذروهء سپهر دوّار برافراشت .
در آن مقام به ترتيب و تسويهء سپاه رزمخواه امر جهانمطاع به نفاذ پيوست . بر ميمنهء با ميمنت علىقلى خان شاملوى صاحب ديوان با چند نامدار ديگر رايت شجاعت آيت به ذروهء تدوير بهرام برافراشت و بر ميسره پسر اللّه قلى بيگ قورچىباشى قاجار ، كه سردارى با رأى و تدبير بود ، با اعيان و امرا و اعاظم ايران لواى تهوّر به اوج سپهر دوّار رسانيد و به نفس نفيس و ذات ميمنت انيس چون مهر سپهر بر قلب آن سپاه منبع آب حيوان و معدن روح گرديد . نوّاب اللهويردى خان قوللرآقاسى با بيست هزار سوار نامدار از ممالك فارس به مسافت نيم فرسخ به سمت معركهء كارزار قرار گرفته طليعهء سپاه پادشاه گردون جاه گرديد . آن خان نامدار نيز بر ميمنه و ميسره و قلب و جناح و ساقه و كمينگاه سپاه خود را به سرداران [ 420 الف ] صاحب تدبير چون كوه البرز متانت داده صفى طويل در زير دروع و جواشن برآراست . از پيش وى قرچغاى خان نيز با ده هزار سوار از غلامان كوچك كه در تحت فرمانش بودند و از تفنگچيان و سپاهيان خراسان و توپچيان اصفهان و بافق به مسافت نيم فرسخ ديگر چون بحر اخضر متلاطم طليعهء سپاه فيروزى دستگاه اللهويردى خان گرديد و بر يك طرف معسكر بهروزى اثر ما بين اللهويردى خان و قرچغاى خان و ذو الفقار خان قرامانى ، والى اردبيل ، با دو هزار سوار نامدار طرح گرديد كه به هر جانب كه اثر ضعف پديد آيد ابواب معاونت بر آن طرف مفتوح دارد . همچنين گنجعلى خان - والى كرمان - در طرف مقابل وى قرار گرفته به همان امر مأمور بود . بر جاى ديگر امير گونه خان قاجار ، بيگلربيگى چخورسعد ، با دو هزار سوار نيزهگذار از جنود قاجار اقامت گرفته جهت اعانت طرف مغلوب يا ضعيف وى
روضة الصفويه ( فارسى ) — صفحة 785
مساهمون: ميرزا بيگ جنابدى
ص٧٨٥