بيشههاى پردرخت ، نوعى نمايند كه عبور سپاه فيروزى دستگاه بر آن صوب به سهولت دست دهد ، چه ، تا آن زمان بنا بر دشوارى راه و ناهموارى طرق ، عبور شتر بدان ديار متعسّر بل متعذّر بود و بسيارى از اهالى گيلان كه ايشان را خروج از آن مملكت ممكن نگشته و شترها را معاينه نديده بودند و بر طريق نقل از كسانى كه ملاحظهء شكل شتر ايشان را دست داده وضع و هيئت خلقت آن جانور استفسار مىنمودند . بالجمله پس از تسويهء طريق و احتراق خار و اشجار بيشهها كه بر ممرّ عبور واقع بود سپاهى گران به فرمان پادشاه جهان به سركردگى فرهاد خان متوجّه بلاد و امصار گيلان گشته تزلزل در آن بوم و بر [ 376 ب ] انداختند .
كاركيا خان احمد چون بر اين عزيمت مخبر از قيامت اطّلاع حاصل نمود نزد وى به وضوح پيوست كه اقامت وى از صدمهء آن سپاه چون صرصر است بر خاشاك و كاه ، لهذا در شهور سنهء الف [ 1000 ه / 1591 م . ] از مخزونات حاصل آبا و اجداد و آنچه خود اندوخته بود از نقود و اجناس نفيسه حمل سفاين نموده با متعلّقان و اقربا و خدم و عبيد از طريق بحر به كفّه فرار نموده از آن محلّ استغاثه به داراى روم نمود و در آن مرز و بوم مقيم گرديد . ( 262 )
مآل حال وى بدان منجر گرديد كه بعد از اطّلاع عروس مملكت به وفايى و عدم ثبات مطلقه دنيا را به ميزان خرد سنجيده دانست كه سواى وزر و و بال چيزى ديگر حاصل اين مزرعهء ناپايدار نيست و گل او بىخار و گنج وى بىمار قرار نيافته و اين گل با خار و گنج با نار را نيز محاسبات شاقه از عقل نيست ، بنابراين به اختيار ترك اين خرابهء ناپايدار نموده بر خاطر چنان قرار داد كه كيخسرووار به كنج اعتزال بسربرده به تهليل و تسبيح حىّ ذو الجلال بقيّهء حيات مستعار بسربرد . بنابراين از داراى روم توطّن دارالسلام بغداد استدعا نموده گاهى در آستانهء ملايكآشيان ابا عبد اللّه الحسين - عليه السّلام - به عرض حاجات و استغفار از سيّئات اشتغال نموده و گاهى رخ بر سدّه كعبه مرتبهء ولىّ حقّ و وصّى مطلق ، پادشاه كونين و هادى ثقلين ابو الحسين علىّ بن ابى طالب - عليه السّلام - سوده اين توفيقات را به دارايى هفت كشور ، قبول فرموده در آن مشهد اقدس و فردوس مقدّس ، يعنى در كربلا ، مستقلّات مرغوب و ابواب البرّ مطلوب ، از دكاكين و كاروانسرا و حمام و مدارس و خوانق پرداخته وجه معاش خود و متعلقان از آن مستقلّات ترتيب مىداد و بعد از فراغت از وظايف طاعات و اصناف عبادات به مراسم طواف و مجالست فقها و تحقيق احاديث [ 377 الف ] از علما روز به شب برده و شب بر سجادهء طاعات به روز مىرسانيد .
بدين طريق اوقات خجسته ساعات مصروف داشته تا وديعت حيات به متقاضى هادم
روضة الصفويه ( فارسى ) — صفحة 723
مساهمون: ميرزا بيگ جنابدى
ص٧٢٣