امّا باعث بر اين نهضت بعضى آن چنان دانستند كه مير محمّد قاسم ازغندى ، كه از سادات رفيع الدرجات قريهء ازغند ( 246 ) بود و بنا بر مصادره و تحميل مرشد قلى خان از جادهء صواب موافقت قزلباش منحرف گشته دم از ولاى اوزبكيّه مىزد ، و در آن ولا قلعهء ازغند و قلاع ولايت محولات را به ذخيرهء توپچيان قدرانداز و آلات حرب بيشمار مشحون گردانيده اكثر قلاع ولايت ترشيز و محولات در حيطهء تصرّف وى قرار گرفته مظنّه آن بود كه در غيبت موكب همايون بر سركشى اقدام نمايد و از فساد و طغيان وى بيشتر ممالك خراسان به تصرّف اوزبكيه قرار گيرد .
اين معنى بر ضمير مهر تنوير پادشاه جهان پرتو انداخته ارادهء همايون آن بود كه قبل از آن كه منشأ فساد و تباهى گردد وى را به جادهء مستقيم موافقت [ 348 ب ] آورده خاطر مهر مآثر از اين دغدغه جمع فرمايند و چون اين مطلب را آن مقدار نمىدانستند كه علىحده باعث حركت موكب همايون گردد . امتثالا مير قلى بابا كوكلتاش را مطلب ساخته تا ولايت زاوه و محولات نهضت فرمودند . قريب به دو ماه در ظاهر قلعهء دوغآباد و محولات توقّف رايات جلال به وقوع انجاميد . چون به وقوع پيوست كه مير محمّد قاسم به پاىبوسى اشرف مشرّف نخواهد گشت فساد و طغيان وى را وقعى نگذاشته و ايضا وقت مقتضى آن نبود كه به محاصرهء قلاع متصرّفهء وى بپردازند ، لاجرم مهمّات او را عدم انگاشته نداى رحيل به مسامع كون و مكان رسانيدند .
در آن موضع در حين ارتحال ، فرمان قضا امضا به اخذ و مصادرهء ميرزا محمّد اصفهانى ، كه از كتّاب دفتر خانهء همايون بود و بواسطهء عدم تعيين وزيرى صاحب مكنت منتظر الوزاره مىزيست ، از مصدر غضب اثير لهب به صدور انجاميد . چه قبل از آن كه به منصب وزارت سرافراز گردد در مهمّاتى كه به وزارت نسبت مىداشت مداخله مىنمود و با سپاهى و رعيّت نه بر وفق عدالت سلوك مىورزيد ، بنابراين به مصادره و تحميلات گران مؤاخذه گرديده در ولايت ترشيز به مقام مزار فايض الانوار سلطان داد به قتل رسيد و در همان موضع مدفون گرديد .
بعد از فراغ از قتل وى در سنهء سبع و تسعين و تسعمائه [ 977 ه / 1588 م . ] رايات جلال در ضمان ملك متعال متوجّه ممالك عراق گرديده كوچ بر كوچ بر صوب اصفهان نهضت فرمودند .
روضة الصفويه ( فارسى ) — صفحة 681
مساهمون: ميرزا بيگ جنابدى
ص٦٨١