جستهام كه كسى بدون آن وسيله نمىتواند به درگاهت تقرّب جويد ، و پس از همهء اينها با توبه و زارى و عجز و لابه به سويت آمدهام و با حسن نيت و اطمينان بر آنچه در نزد توست به درگاهت مىنالم و با اميدوارى كه به رحمت تو دارم به درگاه تو آمدهام آن اميدوارى كه كمتر كسى يافت مىشود كه به پيشگاه تو رو آورد و محروم برگردد و از تو با حال خوارى و درماندگى و بيچارگى و ترس و پريشانى درخواست امان دارم و با قلبى مملوّ از بيم و وحشت و ناله و زارى به درگاهت پناه آوردهام نه با سركشى و غرور متكبران و نه با ناز و كرشمهء مطيعان و نه به خاطر اين كه تنها به شفاعت شافعان متوسل گشتهام زيرا كه من از ناچيزترين و خوارترين بندگان ناچيز و خوارم و همچون ذرهء بىمقدار و يا پستتر از آنم . . . »
( 1 ) امام عليه السلام در اين بخش از دعاى خود ، از تعظيم و تقديس خود نسبت به روز عرفه پرده برداشته است روزى كه از بزرگترين و والاترين روزهاى خداست كه خداوند رحمت خود را در آن روز بر بندگان گسترده و عفو و بخشش خويش را بر حجاج بيت اللّه الحرام ارزانى داشته است . همچنان كه امام عليه السلام تذلّل و خوارى و عبوديت بىچون و چراى خود را نسبت به پروردگار با اعتراف به تقصير و اطمينان به لطف و اميد به بخشش و عفو پروردگار ابراز داشته كه در پيشاپيش آن ، توحيد و نفى اضداد و نظاير و اشباه براى خدا را تقديم نموده و از راهها و دروازههايى به درگاه خدا رو آورده است كه خداوند خود دستور داده است تا بندگان از آن دروازهها وارد شوند يعنى راهها و درهاى رحمت ، ائمهء طاهرين عليهم السلام ، در اين سخن امام درس آموزندهاى براى مقصران و كسانى است كه از رحمت خدا دور افتادهاند تا بدان وسيله از اين راه بروند و خود را در سراى آخرت از عذاب الهى نجات بخشند . و باز به بخش ديگرى از اين دعاى شريف بر مىگرديم و گوش دل مىسپاريم :
( 2 ) فيا من لم يعاجل المسيئين ، و لا ينده المترفين ، و يا
حياة الإمام زين العابدين ( ع ) ( تحليلى از زندگانى امام سجاد ع ) ( فارسي ) — صفحة 405
مساهمون: الشيخ باقر شريف القرشي
ص٤٠٥