درياها در اعماق اقيانوسها و فرشتگان مقرب خدا و تمام اهل آسمانها بر اين مصيبت همداستان شده و گريه كردند .
اى مردم ! كدام دل است كه از شهادت امام حسين ( ع ) شكافته نشود و كدام قلبى است كه بر او نسوزد ، و كدام گوش تاب شنيدن اين مصيبت را دارد كه بر اسلام وارد شد .
اى مردم ! ما را از شهر و ديارمان بيرون كردند و پراكنده ساختند و چنان با ما رفتار كردند كه با اسيران ترك و كابل كنند بدون آن كه ما مرتكب جرمى باشيم و يا بدعتى و شكستى در اسلام به جا آورده باشيم ، ما چنين چيزى را از نياكان پيشين نيز نشنيدهايم ، براستى كه چنين فاجعهاى تازگى دارد . به خدا سوگند كه اگر به جاى آن سفارشها كه پيامبر ( ص ) دربارهء ما فرمود ، به قتل و غارت ما دستور مىداد از آنچه كردند ، بيشتر ممكن نبود ! انّا لله و انا اليه راجعون ، اين مصيبت ما چقدر بزرگ ، دردناك ، سوزنده و سخت و تلخ و دشوار است ، از خداى تعالى در برابر اين همه مصائب مىخواهيم كه اجر و مزد عنايت كند كه او مقتدر و توانا و انتقامگيرندهء داد مظلومان از ستمگران است . . . »
( 1 ) امام عليه السلام در اين خطبهء خويش به مصائب عظيمى اشاره فرموده است كه بر خاندان نبوت گذشته و شدايد و ظلمهايى كه بر سر آنها آمده و هرگز رعايت حرمت پيامبر ( ص ) ، دربارهء ايشان نشده است .
صعصعه « 1 » با شنيدن اين سخنان جانگداز به جانب امام عليه السلام شتافت و شروع به عذرخواهى كرد كه او بيمار و زمينگير بوده است ، امام عليه السلام ، بر او و پدرش رحمت فرستاد . سپس امام سجاد با عمهها و خواهران حركت كردند در حالى كه انبوه جمعيت اطراف آنها را گرفته بودند و صداى گريه
هامش
( 1 ) - احتمالا سهو القلم باشد ، زيرا كه در منابع ديگر از جمله در بحار الانوار ، لواعج الاشجان ص 209 و منتهى الآمال : 1 / 542 به جاى صعصعه ، صوحان بن صعصعه ذكر شده است - م .