از ظلم « 1 » ظلم بر چشم ترك و تازيك [ 1 ] « 2 » تاريك كرده آب باريك « 3 » معاششان را با ريگ آميخت ، و بهر صنيعت « 4 » ضيعت « 5 » صنعت اهل هنر را به معاونت قضا ، قصاراى « 6 » رأى معوّج ساخت . هر كاتب « 7 » زقى « 8 » كاتب رقّ « 9 » شد ، و هر عقرب طبيعتى مار « 10 » دفتر گشت ، و هر ملّاذى « 11 » ملاذ « 12 » ، و هر غريرى « 13 » عزير گرديد ، و هر فاسقى فاجر « 14 » و هر فاجرى فاخر آمد . ضبابهء « 15 » صبابهء « 16 » صيانهء « 17 » صنايهء « 18 » صيّابه [ 2 ] « 19 » فضاى درونش را فروگرفت ، و قارى پير [ 3 ] فلك سورهء سورت حرص به گوش جانش [ 4 ] برخواند ، و آز بسيار نه اندك بر مزاجش طارى شد ، و سامان دولت را كه پهلو بر خرمن ماه مىزد ، چون خرمن كاه بباد داد ، و لذّت داد را هم چاشنى طعم علقم « 20 » شمرده خون قانى « 21 » ضعفا را از هر سو به خاك ريخت ، و به نيش
هامش
[ 1 ] - عت تازى . ط ، تاژيك .
[ 2 ] - اين كلمات در نسخ مغشوش و مغلوط و معانى آن نامتناسب است و ضبط بر طبق نسخهء يو ، است .
[ 3 ] - عت ، سير .
[ 4 ] - ط ، و جانش .
( 1 ) - تاريكيها .
( 2 ) - غير عرب و ترك ( برهان ) . در ابتدا ، هر كه منسوب به قبيلهء طى از قبايل يمن بود ، و سپس به همهء عرب تعميم داده شد . ( حاشيهء برهان مصحح آقاى دكتر معين ) .
( 3 ) - مايهء اندك .
( 4 ) - كار نو برآورده ( ر ب ) .
( 5 ) - حرفهء مرد و پيشهء آن ( ر ب ) .
( 6 ) - غايت . منتهى .
( 7 ) - دوزنده ( ر ب ) .
( 8 ) - زق ، خيك ( ر ب ) .
( 9 ) - پوست آهو و جز آن كه به روى نويسند . كاتب رق صحيفه نويس .
( 10 ) - محاسب . ( برهان ) .
( 11 ) - دروغگو ( ر ب ) .
( 12 ) - پناهگاه .
( 13 ) - فريفته ( ر ب ) .
( 14 ) - مالدار . ( ر ب )
( 15 ) - ميغ نرم ( از ر ب ) .
( 16 ) - عشق ( ر ب ) .
( 17 ) - صيانت ، نگاهدارى .
( 18 ) - همه ( ر ب ) .
( 19 ) - خالص و برگزيده و بىآميغ ، و برگزيده از هر چيزى ( ر ب ) .
( 20 ) - حنظل و هر چه تلخ باشد ( ر ب ) .
( 21 ) - سخت سرخ ( ر ب )